de waarde van ellende
daar zoeken waar het ligt
het grote onbekende
streelt zacht het vergezicht
hoe triestig ook de bende
geheeld, je lacht, je dicht
omdat het steeds meer wende
gevonden en gezwicht…

de waarde van ellende
daar zoeken waar het ligt
het grote onbekende
streelt zacht het vergezicht
hoe triestig ook de bende
geheeld, je lacht, je dicht
omdat het steeds meer wende
gevonden en gezwicht…

de stilte filtert puur geluid
ver weg verliest van vallend blad
een reiger zit zijn uren uit
waar eerder al een reiger zat
friswarm aait de novemberwind
over de wereld die al was
als voeten, lopend over grind
hoor ik elk hapje raspend gras
stille acties, geen groot denken
enkel maar bezig zijn of staan
het paard, de reiger, ja, ze wenken
naar alles wat ik wil verstaan

Hebben jullie het laatste filmpje van Gewoon Doen gezien? Het begon gewoon, voor zover je in deze tijden van ‘gewoon’ kunt spreken. Maar het filmpje begon, zoals elke doordeweekse dag eigenlijk begint bij Gewoon Doen, de dagopvang voor mensen met mogelijkheden, met ‘gewoon doen’. Alleen nu waren er ook filmopnames, waarschijnlijk gescript en vervolgens geregisseerd door Bart, een van de vaste medewerkers. Samen met Kitty, die de theatergroep (Theater Kleinkunst) steevast voor haar rekening neemt, hebben ze met z’n allen de Jerusalema-challenge ingestudeerd. Prachtig om te zien!
Die inzet, dat plezier, het doorzettingsvermogen. Schitterend. De eigenheid van iedere deelnemer aan de dans en tegelijk de samenhang die er gezamenlijk ontstond. Waarschijnlijk al die tijd geoefend binnen vakken van anderhalf bij anderhalve meter, die met schilderstape op de oefenvloer waren aangebracht. Ten overvloede misschien, maar voor wie nog niet weet wat de Jerusalema-challenge is: het is een dans op muziek die is overgewaaid uit Zuid Afrika. Ondertussen gaat die dans als een inktvlek over de hele wereld om de liefde te verspreiden voor de saamhorigheid in deze moeilijke tijd. Vooral mensen uit de zorg laten zo dansend zien hoe eensgezind ze zijn in hun strijd tegen Covid19.
En nu dus ook een Jerusalema-filmpje van Gewoon Doen. Ik heb het meteen gedeeld. Het maakte een goed gevoel in me los en aan de reacties te zien was ik niet de enige die er blij van werd. Ik heb daar eens over nagedacht, over het effect dat het filmpje op mij had, in het licht van de tijd waarin we nu leven. Het feit dat zij ieder vanuit hun eigenheid samen een eenheid vormen, dat is eigenlijk heel speciaal, bedacht ik me. Waar de een blij met twee thermoskannen zwaait, jongleert de ander vrolijk met een hoedje en een soort van wc-borstel. En tóch vormen ze één geheel. In een verbindende dans kunnen ze prima sámen zichzelf zijn.
Het filmpje is gemaakt vanuit het principe van Gewoon doen. De nadruk ligt op ‘mogen’. Iedereen mág er zijn. Alleen zó kun je echt samen zijn. Dat staat nogal in schril contrast met het merendeel van de rest van de wereld waarin de meesten van ons vertoeven. Dat is namelijk een wereld waar hard tegen hard gestreden wordt voor het eigen gelijk. Een wereld waar principes haaks op elkaar staan en alleen dát -het verschil- vervolgens eenzijdig gekoesterd wordt. Anders zijn is geen optie meer. De ander mag niet zijn zoals die is, puur en alleen omdat die dan anders is dan ik ben. Anders dénkt dan ik denk. Maar ik heb gelijk, dus…
Wel- of geen mondkapjedragers? Het lijken tegenstanders, waar het in essentie een vergelijking is tussen thermoskannen en wc-borstels: sommigen hebben ze nodig, anderen gebruiken ze niet of nauwelijks. Maar allebei mogen ze er zijn. Toch lijkt dat in de wereld van ieders gelijk een onmogelijkheid. Argumenten vóór en tegen gaan zo strijdend voorbij aan de hogere waarden van de maatregelen van deze tijd. Die niet kunnen zien als tekenen van gezamenlijkheid, met respect voor ieders eigenheid, is een gemiste kans. Ja, er is een virus. Maar de dansende verbondenheid in het filmpje werkt aanstekelijker. Daar kan geen virus tegenop. Als je het mij vraagt: Gewoon Doen!
zinnen
als slingers
van woorden
schrijven
mijn vingers
waterkoud
op wat nog
onbeschreven
is
later oud
blijven
woorden
en zinnen
een dunne laag
klatergoud
over wat de
zin van leven
is
Gisteravond ook naar ‘De beste zangers’ gekeken? Mijn favoriet was Stef Bos. Op dit moment heb ik Stef Bos via Spotify opstaan, terwijl ik dit schrijf. Het nummer heet ‘Verstild in steen’. Mooie tekst, maar dat is hem wel toevertrouwd. Ik vang er flarden van op. Nu ook. Mooie zinnen: ‘Mijn hart stond op, de angst verdween. Ik zag jouw naam, verstild in steen’. Ik moet denken aan de foto’s die ik pas maakte van het stenen kruis op het graf van mijn ouders. Ik heb er de afgelopen weken een paar keer bij stilgestaan.

Die zin uit het lied van Stef Bos komt op het eind nog een keer terug. Alleen eindigt hij dan, in plaats van ‘ik zag jouw naam, verstild in steen’, met ‘ik zag jou in alles, in alles om me heen’. Zijn woorden resoneren na. Prachtig hoe ritmisch raak de woorden klinken. En hoe ze binnenkomen. Ze raken aan het gevoel dat je soms kunt hebben, wanneer iemand waarvan je definitief afscheid hebt moeten nemen, evengoed nog ‘in alles om je heen te zien is’.
Nu alweer bijna twee weken geleden werd het ritme van mijn hart opnieuw met een schok tot de orde geroepen. De vierde keer. Al die keren wil je dat liever niet, maar nu ik de zin van Stef Bos opnieuw lees -‘Mijn hart stond op, de angst verdween’- dan is die zin eigenlijk ook wel wat van toepassing op die vierde keer. De angst die ik de eerste keer ervaarde, toen mijn hart ‘opstond’, leek twee weken geleden zo goed als verdwenen. Je kunt er honderd mee worden, zei de cardioloog na de eerste keer, en dat is ook mijn bedoeling.
Wat wel blijft, na elke keer dat ik van dysritmie naar ritme ben geschokt, is dat ik weer moet wennen aan het vanzelfsprekende van leven. Ik merk, ook nu weer door het luisteren naar Stef Bos en de associaties die de tekst oproept, dat ik verstild kan raken ‘door alles om me heen’. Het zijn die momenten van verstilling, waarin ook soms de angst even helemaal verdwenen is. Het is helaas nog geen continue staat van afwezigheid van de onzekerheid, maar toch. Het is een mooi begin, denk ik. Een begin om uiteindelijk het eind gelaten onder ogen te kunnen zien.
Maar wel pas als ik honderd ben! En dat ik dan met een schok van vreugde, het ritme van het leven als eindeloos ervaar. De verstilling zie in alles om me heen. Tijdloos.

stilleven…
aan het begin
de woorden
wijden
om
op het eind
de zin
te zien van
verstilde
tijdloosheidaan het eind
de woorden
mijden
om
van het begin
de zin
te zien van
gewilde
sprakeloosheid
‘Project gesteund door’ staat er sinds gisteren onderaan mijn campagnepagina op voordekunst.nl. En daaronder staat het logo van de provincie Limburg. Mijn boekproject met de werktitel ‘Waar het hart vol van is…’ heeft provinciale steun verworven! En dat is gebeurd dankzij de bemiddeling van de mensen achter voordekunst. Laura om precies te zijn. Dus dank! Een enorme impuls in de goede richting om mijn boekproject door middel van crowdfunding te laten slagen. Ik sta nu op 70% van het streefbedrag. Nog 30% te gaan!
Op de homepage van voordekunst.nl staan vijf zinnen, die precies vertellen waar het op deze creatieve crowdfundsite om draait:
Zin 1 is duidelijk. Mijn boekproject staat nu op dat platform, dat dit jaar haar 10-jarig bestaan viert. Need i say more. Zin 2 is extreem kort en krachtig: Doneer. Zelf heb ik dat bij verschillende projecten gedaan. Vanwege de projecten, maar ook omdat ik het principe van crowdfunding en tegenprestaties ondersteun. Zin 3 roept iedere ‘creatief’ op om zelf een campagne te starten. Ik kan dat alleen maar aanraden. Zin 4 slaat een brug tussen de initiatiefnemer(s) van een campagne en de donateur(s) aan die campagne. En zin 5 is de pay-off, die als onderliggende motivatie voor beiden geldt.
In deze vijf zinnen zit ook het doel verborgen van de samenwerking tussen voordekunst en de provincie Limburg. Dat doel is namelijk ‘om de crowdfunding voor kunst en cultuur in de provincie Limburg te stimuleren, zowel bij kunstenaars en kunstinstellingen (projectmakers) als bij potentiële donateurs.’ En dat lijkt heel aardig te lukken. Mij hoor je in ieder geval niet klagen. De provincie wil niet alleen makers, maar ook potentiële donateurs stimuleren. En ook dat gaat ze niet verkeerd af.
Uit een rekensommetje met gegevens die ik vind op voordekunst.nl blijkt dat de verhouding tussen het bedrag dat de provincie sponsort en het bedrag dat door de campagnes vervolgens zelf nog wordt opgehaald, 1 staat tot 3 is. Elke euro van de provincie blijkt uiteindelijk nog 3 euro sponsorgeld te hebben opgeleverd. Mooi toch?
Let wel, het gaat hier over gemiddelden. Het is uiteraard geen garantie dat die verhouding standaard bij elke campagne opgaat. Die 30% voor mijn boekproject moet dus nog wel gewoon worden waargemaakt. Ik wil daarom ter afsluiting vooral even de aandacht vestigen op zin 4: Maak het samen. Het boek maken, samen met jou. Omdat ik hoop dat jij er zó nieuwsgierig naar wordt, dat je het bij voorbaat al wil hebben.
Als dat zo is, dan kun je dat meteen regelen door hier te klikken!
En mocht je al gedoneerd hebben, dan wil ik jou, en bij deze nogmaals de provincie, daarvoor hartelijk danken. 💙

Gisteren schreef ik op mijn campagnepagina van voordekunst.nl een update waarin ik aangaf dat 31 % van het bedrag, dat nodig is om mijn boek te realiseren, al binnen was. ‘s Avonds was dat al 36%, dankzij opnieuw een gulle donatie! Zo fijn om te zien dat er animo is voor het boekproject dat ik de werktitel ‘Waar het hart vol van is..’ heb meegegeven.
Ik maakte in mijn update een rekensommetje, dat gebaseerd was op de 35 donateurs, die samen voor die 31% hadden gezorgd, ongeveer een derde. Heel kort door bocht zou dat kunnen betekenen dat er dan nog zo’n 70 donateurs bij zouden moeten komen om het streefbedrag te halen. Maar ik constateerde tegelijk dat die rekensom niet echt een reële voorstelling van zaken was. Want afhankelijk van de tegenprestatie die men koos, zou het totale donatiebedrag ook sneller kunnen oplopen. En prompt volgde ‘s avonds een donatie, die dat meteen bevestigde!
In dat verband wil ik twee tegenprestaties wat uitgebreider beschrijven. Ik ben er zelf namelijk best enthousiast over en ik zou er nog enthousiaster van worden als deze tegenprestaties ook daadwerkelijk worden gekozen. Dan komt de realisatie van het boek namelijk stap voor stap steeds dichterbij. Een boek waar ik óók heel enthousiast over ben…
Ik realiseer me dat het kiezen van (een van) deze twee tegenprestaties niet voor iedereen voor de hand ligt. Maar onbekend maakt onbemind, dus vandaar toch even in de schijnwerpers. En voor de duidelijkheid: iedereen die kiest voor een andere tegenprestatie wil ik bij deze ook alvast heel hartelijk bedanken!
De komende vier weken ligt er heel veel stil door corona. Ik wens iedereen toe, dat men die periode goed en gezond door gaat komen. Hopelijk kunnen we straks samen constateren dat we het opnieuw doorstaan hebben en er weer sterker van zijn geworden. Misschien een goed onderwerp voor een volgende column… Want ook hier geldt: ‘Waar het hart vol van is…’

Zaterdagnacht 02.00 uur wakker geworden. Hartritme bagger. Opnieuw. Zo’n beetje precies een jaar na de laatste keer in 2019. En het jaar daarvoor in 2018 en het jaar daarvoor in 2017. De cardioloog zei toen dat als je een hartritmestoornis moet hebben, je het best die van mij kunt hebben. Boezemfibrilleren en je kunt er 100 mee worden. Nou, daar gaan we dan maar voor. Maar evengoed voelt het vervelend. En moet je er iets aan laten doen, liefst binnen 48 uur.
Zondagmiddag om 14.00 uur dus toch maar de Eerste Hart Hulp gebeld om te overleggen hoe we deze keer mijn fladderende hart weer tot bedaren zouden kunnen brengen. In overleg besloten om me maandagochtend heel vroeg te melden bij de hartpoli om, mocht de dysritmie er dan nog zijn, opnieuw een cardioversie te ondergaan. Dat is met twee stroompeddels een elektrische impuls aan het hart geven om dat als het ware te resetten.

Ik stel me dat voor net zoals je het wel eens op tv ziet, als ze iemand met zo’n AED (Automatische Externe Defibrillator) reanimeren, maar dan wat beter voorbereid. En minder drastisch. En georganiseerder. Ik was namelijk niet alléén maandagochtend. In totaal lagen er drie lotgenoten, ieder op z’n eigen kamer. ‘Drie stuks’ hoorde ik iemand van het medisch personeel in de gang aan een collega melden. Ik was de eerste van het rijtje. Anesthesist, arts en verpleegster kwamen om 8.05 uur mijn kamertje op en om 8.25 uur werd ik weer wakker. Gepiept.
Zelf ben je overigens voor een minuut of 10 onder narcose, dus van die stroomstoot merk je verder niks. Het hart wel. Dat klopt nu weer regelmatig en ik hoop dat dat een hele tijd zo blijft. ‘Je kunt het een week later weer krijgen, maar het kan ook pas over tien jaar weer terugkomen’. Met die uitspraak van de cardioloog uit 2017 nog vers in mijn geheugen ben ik nu thuis en moet ik weer even wennen aan mijn geresette hart. Of het hart aan mij, want ergens zal er toch wel een oorzaak zijn. Alleen weet niemand welke dat is.
Enfin, het zit er weer op. Ik kan me weer volop concentreren op het maken van mijn boek. Dat ik dat de werktitel ‘Waar het hart vol van is…’ heb meegegeven is puur toeval, voor zover toeval bestaat. Feit is dat het boekproject op de crowdfundsite voordekunst.nl staat en dat je daar, als je dat wil, kunt vóórintekenen om het straks ook daadwerkelijk in handen te krijgen. Columns, gedichten en -via QR-codes- doorlinkopties naar muziek en beeld.
Ben ik dat potverdorie toch vergeten te vertellen aan de anesthesist. Wie weet, volgende keer…

tikt niet lekker
‘s nachts in bed
bagger ritme
naatje peteerste harthulp
je van het
200 joule
er op gezetwakker weer
en gereset
nog twee te gaan
drie stuks is vet…10 minuutjes
maar gemist
lang leve de
anesthesist
In ‘Over ons’ op de creatieve crowdfund-site van voordekunst.nl wordt uitgelegd waar dat platform voor staat. In die tekst staan een heleboel mooie woorden. Positieve beweging; doelen bereiken; kunstenaars; creatieve sector; maatschappelijk belang, ervaren; zien, horen, proeven of in werking zetten; kunst die moet. Het zijn allemaal mogelijke antwoorden op de vraag die op gezette tijden de afgelopen week door mijn hoofd ging: Waarom zou iemand een boek willen met mijn columns en gedichten? Dat kan om de redenen die voordekunst hierboven beschrijft, maar ik wil zelf ook een antwoord formuleren op die vraag. Daarbij moest ik denken aan de metafoor van een leeslint. Waarom? Daarover zometeen meer.

‘Waar het hart vol van is…’. Dat is de werktitel van het boek dat ik wil maken. Daarin komen columns en gedichten die ik al vanaf 2006 op mijn blogsite bewaar. Geschreven vanuit hoe ik naar de wereld kijk. Naar de mensen om me heen, naar gebeurtenissen dichtbij en veraf. Naar emoties die mij raken. Daar geef ik woorden aan. Woorden zoals ‘leeslint’. Omdat ze me bezighouden. Iets in me losmaken. Iets dat ik wil vasthouden en tegelijk wil delen.

Wat ik in al die jaren heb gemerkt, is dat woorden die vanuit die intentie op papier komen, niet alleen mijn gevoel weergeven, maar vaak ook dat van de mensen die de verhalen lezen. Blijft de vraag wat dan nu de link is naar het leeslint? Nou, in het boek komt wat mij betreft een leeslint. Waarom? Daarover zo meteen meer. Eerst nog wat over die andere vraag die ik me stelde. Waarom überhaupt een boek? En daarmee gaat het eigenlijk ook over het schrijven zelf.

Dat is namelijk geen bewust verwoorden van wat ánderen voelen. Het schrijven is elke keer opnieuw een uitdaging om zo duidelijk mogelijk te vertellen wat ik zélf voel. Soms vanuit blijdschap, soms vanuit verdriet. En soms weer vanuit een andere emotie. Altijd vanuit mijzelf, maar nooit uniek. Want juist het universele van emoties zorgt voor herkenning. Herkenning die voor troost kan zorgen. Of voor herbeleving van vreugde. Het is juist dát wat ik -misschien niet geheel onbescheiden- als antwoord zou willen geven op de vraag waarom iemand mijn boek met verhalen en gedichten zou willen hebben. Omdat je er jezelf in kunt herkennen.
In verhalen, columns of gedichten zitten emoties die herkenbaar zijn. Niet met die bedoeling bewust er in gestopt, maar vaak voelbaar verweven met de woorden en vervlochten in de zinnen. Wat ik voel of denk kan hetzelfde zijn als wat anderen voelen of denken. Dát als lezer in woorden terugzien en dan je eigen emotie daarin herkennen en doorleven, dát is waar het om gaat. Zo’n boek wil ik maken. Een fysieke drager van verhalen en gedichten die op elk moment bij iedereen iets los kunnen maken. Op elke pagina opnieuw. En dat alleen omdat die emoties bij mij op enig moment in het verleden geleid hebben tot ‘vertalingen’ ervan. Nu bij elkaar gebracht in een boek. Mét leeslint.

Want zo’n leeslint, bedacht ik gisteren, is eigenlijk wel een hele mooie metafoor. Op elke plek in het boek is het een aanduiding van waar je bent gebleven. Waar was ik? Waar ben ik? En zelfs, tussen de regels door misschien wel, wie ben ik? Wat raakt mij hierin? Met andere woorden: Waar loopt mijn hart van over?
Het boekproject ‘Waar mijn hart vol van is…’ staat op voordekunst en het boek komt er als jij dat wil. Daar staat dan uiteraard ook iets tegenover. Een leuke tegenprestatie behoort tot de mogelijkheden als je vóórintekent middels een donatie. Misschien dus ook een boek voor jou? Mét leeslint, als alles doorgaat. Mocht het benodigde streefbedrag via crowdfunding onverhoopt niet gehaald worden, dan komt jouw donatie gewoon weer terug op je rekening. Maar dat terzijde. Wat voor kleur zal ik het lint geven…
Er is weer een Facebookgroep opgericht met een duidelijk omschreven doel. Als de initiatiefnemers goed geciteerd zijn, dan gaat het om ‘het bundelen van onder andere informatie, ervaringen, meldingen, meningen en de stem van de bevolking. Deze bundel zal worden gedeeld met de gemeenteraad zodat er de juiste beslissingen worden gemaakt voor onze toekomst’.
Mhm. De juiste beslissingen nemen is altijd een goed voornemen, maar wat ik me afvraag is wanneer een beslissing juist is en wanneer niet. Welke ‘informatie, ervaringen meldingen of meningen’ leiden tot die ‘juiste beslissingen’? Zijn er bijvoorbeeld ook meningen die per definitie onjuist zijn? En is ‘de stem van de bevolking’ één op één door te vertalen naar ‘onze toekomst’? De toekomst van wie?
Ik heb bewust het onderwerp van de nieuwe Facebookgroep even achterwege gelaten. Want dat kan makkelijk variëren, terwijl het onderliggende doel -zoals hierboven beschreven- nagenoeg gelijk kan blijven. Het zou om corona maatregelen kunnen gaan of om, ik noem maar wat, het Horster Hundje. Ook hier leent en leende Facebook zich er bij uitstek voor om ‘meningen’ te verzamelen en die te pas en te onpas over elkaar uit te storten. Digitaal klinkt de ‘stem van het volk’ luider dan ooit.
Als je ‘Facebook’ letterlijk vertaald, dan is het een ‘boek met gezichten’. Het is een beetje wrang dat we met elkaar die essentie van Facebook een beetje kwijt lijken te raken. Misschien moeten we ons weer vaker het gezicht van de ander voor de geest halen, voordat we ons eigen gezicht pontificaal in de spotlights menen te moeten zetten. Alle anoniemen even buiten beschouwing gelaten. Want die lijden sowieso (aan) gezichtsverlies.
Fijne dag nog!
GvdM