Kraai en buizerd…

Elke keer als ik er zit, ziet het er weer iets anders uit. Ook het geluid om me heen klinkt weliswaar vertrouwd maar heeft toch een uniek karakter. Eigenlijk is het in samenhang steeds anders. De bank onder de eik. Het kruisbeeld. Drie vaste elementen waarvan je zou kunnen zeggen dat die in samenhang toch een constant trio vormen. 

Maar nader beschouwd is ook daar de samenhang steeds anders. Er ligt een klein takje van de eik voor mijn voeten. De eik heeft het los gelaten waardoor het volle bladerdak net even iets minder vol is geworden. Op de bank kroop zojuist een mier. In samenhang is ook de bank elke keer anders.

Alleen de Jezusfiguur aan het houten kruis lijkt een constante factor in het geheel. Ik zie tenminste niet iets dat recent veranderd lijkt. Ik kijk naar de geschilderde bloeddruppeltjes die als gestolde rode regen zijn aangebracht. Op zijn borstkas bloed uit een sneetje. En bij zijn handen en voeten, daar waar spijkers hem hebben vastgenageld. Rond het jaar 0 (of 33 jaar later?) moet dat echt gebeurd zijn. Of alle details die ik nu zie conform de werkelijkheid van toen zijn, dat durf ik niet te zeggen. 

Diep gravend in mijn geheugen denk ik terug aan mijn communie en aan de kerkdiensten die ik daarna steeds minder vaak ben gaan bijwonen. Ik zie in gedachten de pastoor de kelk optillen. Wat zei hij dan ook alweer altijd? ‘Drinkt hier allen uit want dit is het bloed dat voor u en alle mensen vergoten wordt, ter vergeving van uw zonden’. Zoiets was het. Ik zoek het op want nu wil ik het zeker weten.

Jezus’ woorden tijdens het Laatste Avondmaal: “Neem, eet, dit is mijn lichaam” van het brood; en van de beker: “Drink hieruit, allen, want dit is mijn bloed van het verbond, dat voor velen wordt vergoten tot vergeving van zonden” (Matteüs 14:15).

Heel veel zat mijn geheugen er dus niet naast. Wel zie ik dat ik het bloed voor ‘alle mensen’ heb laten vergieten, terwijl Mattheüs wat kieskeuriger lijkt, als hij het over ‘velen’ heeft. Afijn, interpretatie is sinds toen tot op de dag van vandaag nog vaak voer voor discussie. Of erger, voor strijd.

Van strijd is hier op het bankje niets te merken. Vanaf camping de Gortmeule hoor ik kinderen spelen. Stond daar ook niet iets over in de bijbel? Laat de kinderen tot mij komen? Weer even opzoeken. Volgens Google Marcus 10:14. Letterlijk onthouden. 

Ik hoor nu een haan kraaien. Twee keer. En een derde keer. Vier… gelukkig. Ik denk dat ik maar weer eens verder fiets. De haan kraait voor de vijfde keer. Er waait een fris briesje. Zes en zeven. Is die net wakker? Acht. Ook dat zou ik even op kunnen zoeken. In de verte hoor ik klokgelui. Het is kwart voor elf. De mis van elf uur? De haan kraait weer. Een kraai krast en probeert een buizerd in de lucht te verjagen. Vogels fluiten om me heen. Alles gaat door. Ik ook. Misschien zometeen ergens anders nog een fietsgedicht…

Geluid van de stilte…

Zittend op het bankje buiten bij Gember zie ik mensen voorbij lopen. Bijna half elf maandagochtend. Ik zie ze voorbij komen, een voor een met een duidelijk doel denk ik. Of niet. Rare gedachte die nu me te binnen schiet. Vorige week heb ik twee afscheidsbijeenkomsten mogen begeleiden als uitvaartspreker. Twee mensen zullen hier niet meer voorbij wandelen…

Een half uur geleden heb ik thuis de link bekeken die Leon op mijn tijdlijn deelde. Een Oekraïense zangeres zong een lied voor haar thuisland op het podium van André Rieu. Leon was daar vorige week blijkbaar live bij aanwezig in Maastricht. Hij was door het lied geraakt, schreef hij. En hij was niet de enige, zag ik in het filmpje dat er op het Vrijthof van was gemaakt.

Hoeveel mensen zullen nooit meer door de straten van bijvoorbeeld Kiev, Charkiv of de Donbas lopen? Het lied raakte mij ook. Nou ben ik toch al gevoelig voor tranen en emoties die groot in beeld verschijnen. De emoties herken ik, maar tegelijk voel ik ook de afstand van de camera die dat van ver heel close registreert. Ik denk aan de ‘zakelijkheid’ van de montage waarin daarna zorgvuldig de beelden aan elkaar zijn geplakt, van de zangeres, van André en van geëmotioneerde mensen uit het publiek.

Het werkt wel. En het live moment in Maastricht heeft ongetwijfeld echt mensen geraakt. Degene die er daarna een filmische montage van maakte, heeft dat mogelijk ook met de beste bedoelingen gedaan. Oké, er zit een heleboel commercie achter, maar laat ik dat nu eens even achterwege laten en me concentreren op de positiviteit van de gedeelde emotie. 

Het Vrijthof zat vol met mensen die even meeleefden met het verdriet van Oekraïne dat hoorbaar was in haar stem. Misschien hoorden ze ook de vastberadenheid en de kracht van het land in het geluid van het mannenkoor dat haar zang begeleidde. Maar toch. Allemaal op afstand. Net als ik hier op het bankje bij Gember. Waar allemaal mensen voorbij lopen die er nog zijn. 

Afgelopen zaterdag zijn er ook opnamen gemaakt van de afscheidsdienst die ik mocht begeleiden. Daar zijn emoties eveneens bewaard in beelden en klanken. Ik kreeg op het eind tranen in mijn ogen bij het op een stevig volume afgespeelde ‘Sound of Silence’ van Disturbed. Dat was toen iedereen persoonlijk afscheid nam, voorbij liep of even stilstond bij degene die nooit meer door Horst zou wandelen. En hier, op het bankje, denk ik er aan terug. In mijn hoofd hoor ik zijn lied en, in relatieve stilte, omarm ik het leven.

het geluid 
van de stilte
in het levende lied

verdrijft iets van
de kilte en 
het stille verdriet

heel even 
een beetje
meer is het niet

de tranen
die zijn er pas
als je ze ziet

Verjaardag…

Mam,

menigeen die hoort ‘t niet
mijn neuriënd verjaardagslied
links en rechts tussen de hei
heb ik wat onkruid weg gewied
voor jou, voor pap, voor allebei

omdat jij jarig bent én dood
al achtenveertig jaar op rij
ben ik nu bij je graf geweest
vier op ‘t kerkhof stil jouw feest
er komt vandaag een kruisje bij…

Windstilte…

wie laat de zon 
mijn gezicht zachtjes aaien
en waar blijft de wind 
als die ophoudt met waaien
is er een muur verderop
waar de wind voor moet stoppen
of is er een knop voor diegene 
die draait aan de knoppen

ik weet wel een beetje van
meteorologische dingen
maar daar hoor ik nooit
dat de wind ook kan zingen
met de zon een duet zingt
zacht en warm, hoog en laag
dat soms als een gebed klinkt
krachtig stil, in een vlaag

ik geniet van de zon die
mijn gezicht zachtjes aait
en beluister het lied
dat de wind naar me waait
er kan in het leven
gebeuren wat wil, maar
als de zon niet meer schijnt 
is het voor altijd windstil…

Hertaald gedicht…

Onlangs werd op mijn tijdlijn de voordracht van een gedicht gedeeld. ‘Ballad of the old lovers’ van Samuel John Hazo. Hij droeg het zelf voor, op een indrukwekkende manier. Ook de inhoud van het gedicht raakte me. Ik heb de tekst bewaard om het nog meer op me in te laten werken. Bovendien besloot ik de uitdaging aan te gaan om er een hertaling van te maken. Hieronder de originele tekst en daaronder mijn hertaling. Tenslotte de link naar de voordracht zelf. Geniet!

BALLAD OF THE OLD LOVERS
(Samuel Hazo)


“Your body’s slowed down, my dearest dear.
Your body’s slowed down, my dearest.”
“I’m aging, my dear—just aging, I fear.
Each day I keep growing older…
The birds in the trees may never freeze,
but the blood as you age grows colder.”

“Remember the days when we used to play
and hug on the sheets of the bed there?
You’d touch me here and touch me here,
and then we would wrestle together?
Instead we lie now like the dead there
and listen all night to the weather.”

“Remember the money we managed to save
and planned to enjoy in our sixties?
Well, sixty has come, and sixty has gone,
and what have our savings returned us
but travel in season without a good reason
and tropical sunlight that burned us?”

“Remember the friends we knew, we knew,
when we and our friends were younger?
Where have they gone, and why don’t they write,
and why have the decades divided
all those not alive from those who survive
no matter how well they’re provided?”

“But why blame our fears on the innocent years?
They’re gone and beyond re-living.
Since death’s quite efficient, and time’s insufficient,
is it asking too much to forgive us
for wanting to stay till the end of the day
and love what the years can still give us?”

“So give me a kiss, my dearest of dears,
and sleep by my side forever.
Let the years come, and let the years go.
We treasure what nothing can sever.
In touch or apart is the same to the heart.
Until death parts us not, we’re together.”

Hieronder mijn hertaling van het gedicht in het nederlands. Ik heb geprobeerd zo dicht mogelijk bij het origineel te blijven en toch het rijmschema te handhaven. Ben ik daarin geslaagd? Als je suggesties hebt waar het beter kan, dan hoor ik dat graag.

BALLADE VAN DE OUDE GELIEFDEN

“Je lichaam wordt langzamer, m’n liefste lief.
Je lichaam wordt langzamer, lief.”
“Ik word ouder, lieve, gewoon ouderdom zie je.
Elke dag word ik steeds weer wat ouder…
Vogels in bomen, blijven ‘swinters nog komen,
maar het bloed in ons lijf wordt steeds kouder.”

“Weet je nog, de dagen dat we stoeiden
en elkaar knuffelden op dat bed daar?
Je raakte me hier en je raakte me daar,
en dan vochten we speels met elkaar?
Nu liggen we hier en bewegen niet meer
horen enkel de regen nog maar.”

“Weet je nog het geld dat we spaarden
om als zestigers van te genieten?
Nou, die zestig die kwam en die zestig die ging,
en wat heeft dat gespaar ons gegeven
behalve reizen die we deden zonder geldige reden
en tropische hitte die ons heeft verdreven?”

“Weet je nog, de vrienden die we kenden, die we kenden,
toen wij en onze vrienden jonger waren?
Waar zijn ze gebleven, waarom schrijven ze niet,
en waarom vervreemden we al die jaren
van hen die niet bleven en van hen die nog leven
ongeacht hoe succesvol ze waren?”

“Maar waarom onze angst wijten aan vroegere tijden? 
Die zijn voorbij en komen nooit weer terug.
Omdat de dood definitief is, en de tijd relatief, 
is het teveel gevraagd om ons te vergeven 
dat we door willen gaan tot de dag is gedaan
en de jaren genieten die we samen nog leven?”

“Dus geef me een kus, m’n liefste lief
en slaap aan mijn zij voor altijd.
Laat de jaren maar komen en laat ze weer gaan.
We raken de schat van de liefde nooit kwijt.
Bij elkaar of apart is egaal voor het hart.
Tot de dood ons niet scheidt, zijn we samen.”

En hieronder de meester zelf. Wat een indrukwekkend voordracht.. En wat een prachtig gedicht van Samuel John Hazo!

Witte klaver…

witte klaver bij mijn voeten
op het veld wordt hard gewerkt 
wuivend gras lijkt me te groeten
alsof het mij heeft opgemerkt

vanaf het bankje bij de eik
spreekt elke spriet dezelfde taal
wat ik ook hoor of waar ik kijk
‘t past allemaal in één verhaal

een houtduif vliegt aan me voorbij 
heeft niks te willen, niks te moeten
heel even past dat ook bij mij
en bij de klaver aan mijn voeten…

‘Raam-rondeel’ in beweging…

Het gedicht is ook vanaf de straat te lezen, maar dan moet je er wel even goed voor gaan staan. Met veel finesse en creativiteit geschreven door vrijwilligers die door toedoen van BiblioNu Horst zijn geïnstrueerd. Binnen bij Gember is het gedicht te lezen (dank aan Claire en Loesje) en perfect te combineren met een Chai Latte of wat lekkers te eten!

‘Hier rust de tijd’…

En dan ineens, dan is het zover. Het gedicht, dat ik maakte, hangt op z’n plek. ‘Hier rust de tijd’ heet het en het is speciaal geschreven voor de plek waar het nu aan het hekwerk bevestigd is. Vanmorgen heb ik er een foto van gemaakt. Het gedicht is het resultaat van de actie Zomergedichten, die bibliotheken in Limburg hebben opgezet. De bibliotheek in Horst doet ook mee. Onderstaande tekst haalde ik van de site van het Gasthoês. Ter informatie.

Deze zomer krijgt poëzie een plek buiten de muren van de bibliotheek. Met het project Zomergedichten laten bibliotheken in Limburg van 21 juni tot en met 21 juli poëzie stralen in de openbare ruimte. Op verrassende locaties verschijnen korte, inspirerende gedichten die voorbijgangers laten glimlachen, verwonderen of even laten stilstaan.

De gedichten zijn tot stand gekomen in samenwerking met bewoners, winkeliers en lokale dichters en zijn gratis te bewonderen op diverse openbare locaties. Bezoekers worden uitgenodigd om op pad te gaan langs de deelnemende adressen. Een gratis routekaart is verkrijgbaar bij BiblioNu.

Feestelijke opening in Horst

Op donderdag 25 juni wordt het project geopend met een gezamenlijke wandeling langs de gedichten in de straten van Horst. De route start om 15.30 uur vanuit de Bibliotheek HorstKlik hier om je daar voor aan te melden.

Hieronder de foto van vanmorgen. Eén van de Zomergedichten. Benieuwd naar alle andere gedichten? Ik ga kijken en wandel straks mee. Jij ook?

Op de fiets…

omgelegd groen 
vers gesneden

ligt te drogen 
in de wind

en daarnaast
geschoren schapen

vers ontkleed
hun ding te doen

naakte grazers
kale weiden

alles beweegt
niet te vermijden