Auteur: Geert van den Munckhof

Een dikke zes miljoen hits op google als je ‘tweedehands’ als zoekwoord intikt. Zes miljoen…. Een getal dat je een poosje zorgvuldig door je hoofd moet laten botsen. Ik weet even niet hoe ik in die overpeinzing van google terecht kwam op de site van het CBS, maar daar lees ik dat in 2040 ons land bijna 18 miljoen inwoners telt. Ongeveer één miljoen meer dan nu, in 2010. Waar wil ik naar toe? Naar het beeld dat nu, met wat fantasie, dus al bijna één op de drie Nederlanders gerelateerd kan worden aan het begrip ‘tweedehands’. De één koopt iets nieuws en de ander koopt het een keer over (tweedehands). De derde heeft dan weliswaar nog even niks maar dat is slechts een kwestie van opnieuw iets meer tijd. De tweede verkoopt het namelijk ‘als nieuw’ door aan de derde en voila…wéér zes miljoen tweede- of eigenlijk derdehandsjes. Wij nederlanders zijn een handelsvolk…

Het idee intrigeert me. Op google tik ik voor de aardigheid ook ‘derdehands’ in. Iets meer dan 17.000 hits. Hmm… Da’s nogal een verschil met die zes miljoen. Mag ik daaruit heel kort door de bocht concluderen dat met ‘nieuw’ en ‘tweedehands’ onze productiecirkel al zo’n beetje ophoudt? Daar staan we dan met ons milieubewuste recycle-gedrag. Hoezo ‘cradle-to-cradle’-gedachte? Nee, dat kan niet zijn. Het grote verschil zal vooral wel liggen aan onze creatieve handelsgeest en VOC-mentaliteit (VOC als in Vooral Ongebreideld Cashen…). Derdehands is –creatief handelend gesproken- namelijk net zo iets als tweedehands, maar dan een beetje later op de tijdlijn. Met andere woorden, van die zes miljoen tweedehandsjes zijn er waarschijnlijk ook een heleboel derde- of meerderhands. Maar dat zeggen we er niet bij. Want dat levert niks op. Nee. Wij Nederlanders zijn meer van de ‘als nieuw’-, ‘van een oud vrouwtje’-, ‘niks geleden’- en ‘altijd in de garage gestaan’-uitspraken. En het aardige is dat dat precies is wat we als klant willen horen. Zes miljoen keer als het moet. En dan maakt tweede-, derde- of vierdehands niks uit.

Maar toch, even voor de aardigheid. ‘Vierdehands’? 1650 hits. Vijfdehands? 752! Zesdehands loopt dan vreemd genoeg opvallend op naar 1410. Zevendehands komt op 223 en dat aantal blijft redelijk in stand, tot aan de ‘negatieve uitschieter’ bij negendehands (slechts 6 hits). Tiendehands daarentegen zit weer op 700. Elfdehands komt helemaal niet voor in google, maar twaalfdehands scoort weer een kleine 200 keer. Daarna blijft het allemaal schommelen in de tientallen. Ook honderdstehands scoort nog achtentwintig keer. Met andere woorden, het blijft maar doorgaan. Duizendstehands? Twee keer. Dat zouden u en ik kunnen zijn. Maar dat zou betekenen dat óf u, óf ik iets negenhonderdnegenennegentigstehands moet hebben aangeschaft… Typ dat maar eens in. Net als elfdehands zero hits…Eindconclusie van dit alles: De wereld is, behalve goedkoop, vooral tweedehands en wij lullen daar vervolgens een puntje aan. Met een leugentje zelfs als het moet…maar wel voor eigen bestwil. Want wie wil er nou niet een goedkope Mercedes 500 SEL die van een oud vrouwtje is geweest…

Het moet geen enkel verschil maken. Je bent zo jong als je je voelt. Dus ook al wordt je 50, dan kun je je best 40 voelen. Of jonger. Geen speld tussen te krijgen. Dacht ik tot een paar dagen geleden. Toen werd ik 50…

En dan gaat zo’n speld toch een beetje prikken. Geen grote schade hoor, maar zo nu en dan een steekje. Een korte gedachte, een snel gevoel. Een simpel sommetje. Momentjes van twijfel. Waarop je je in alle eerlijkheid afvraagt: En nou? Wat heb je nu bereikt in je ‘jonge’ leven? Je dacht vroeger toch –het moet ongeveer op je dertigste zijn geweest- aan die dag dat je vijftig zou gaan worden. Dat je dan toch wel in alle opzichten ‘gesetteld’ zou zijn? Dat je op je vijftigste toch wel zo’n beetje alles geregeld zou hebben. Alles waarvan je toen eigenlijk ook al niet goed kon omschrijven wat dat dan was. Maar als je vijftig werd, dan zou je dat toch zeker wel weten? Dan zou je –dat wist je toen heel zeker- op dat groenere gras aan de overkant staan.

Nee dus. Althans. Het voelt nog als dat beginnende gazon van toen. Nog steeds alsof het allemaal moet ‘groeien’. Het totale geluk waarop je toen al zinspeelde. Dat is er nog niet. En al doomdenkend realiseer je je dat de tijd toch wel gaat dringen. Op je dertigste kon je je die twijfel nog wel permitteren. Laat dat gras nog maar even groeien. Pas gezaaid, niet betreden…Begrijpelijk. Maar op je vijftigste? Het gras aan de overkant is nog altijd groener. Je ziet het met lede ogen aan. Je kijkt naar de mensen aan die overkant. Naar al die mensen die er naar jouw inschatting van dat moment al wél zijn. De succesvollen. De geslaagden. De happy few. Je zou ze willen toeschreeuwen, daar aan de andere kant, hoe zij het wel voor elkaar hebben gekregen. Welke wegen hebben zij bewandeld? Welke paden heb jij dan gemist? Hoe is het zo gelopen? Hoe niet? En als de twijfel het grootst wordt, dan doe je dat gewoon. Je vraagt het de eerste de beste winnaar aan de overkant. In vertwijfeling roep je hem toe. ‘Hoe kom ik aan de overkant?’. En het gekke is dat het niet meteen bij je binnenkomt als hij terugroept: ‘Daar sta je al’…

Vanmorgen iemand gesproken die was opgegeven.
‘Ha’, zei hij moedeloos, toen we elkaar in het vizier kregen. Hij zat in een rolstoel, vóór de ingang van het ziekenhuis in Venray. Zijn gezicht zag er opgezwollen uit en ik herkende hem maar net. ‘Ha’, herhaalde ik, ietwat angstig opgewekt. ‘Hoe is het?’. Trillend ging zijn magere hand met een halfopgerookt shaggie naar zijn mond. ‘Kappes kook’ zei hij. ‘Niks mier aan te doon…’. Hij keek me aan met een blik die het midden hield tussen berusting en ongeloof. Teneergeslagen. We hadden hem een paar weken eerder nog in Horst gezien, bij het Centrum. Daar viel op dat er aan hem ‘gesleuteld’ was. Een groot litteken aan zijn hoofd en een kale plek lieten niets te raden over. Hersentumor hoorden we later…
Toevallig gisteren, na het vreselijke bericht van Peter, nog over gehad. ‘Hoe zou het trouwens met Ger zijn?’.
Nou, daar zat hij. Niks was het. Een hoopje levende ellende. Pyama aan, badjas open, bezig aan wat een van zijn laatste shaggies leek. Opgegeven… Alles is in één keer eindig.

Herhaaldelijk wisselden onze blikken elkaar. ‘Shit man’… Hij knikte, als overbodige bevestiging en nam weer een trek van zijn sigaret. ‘Rekke, daat is ut iënige nag’… Weer stilte. Ongeloof en berusting. ‘Sterkte durmei’ zei ik en legde even een hand op zijn schouder.. Wat kun je meer doen als niemand meer iets kan doen?
Het heeft me de hele dag bezig gehouden…
Ger, opnieuw sterkte. Voor jou, voor je vrouw en je kinderen. Voor de familie en voor iedereen die soortgelijke klappen krijgt te verwerken. Het maakt veel dingen heel relatief. Uiteindelijke leven we allemaal maar met geleende tijd. Hopelijk heeft iedereen in die tijd nog heel veel waardevolle momenten. En laten we dat elkaar vooral ook gunnen. Aan heel veel kunnen we namelijk wel wat doen.

Bewuste artikel in de Limburger

Een grote foto op de voorpagina van de Limburger. Een demente vrouw van 94, kijkt met grote, verschrikte ogen in de camera van de persfotograaf. Haar twee zoons van middelbare leeftijd lijken voor dezelfde foto ietwat ongemakkelijk volop aandacht voor hun moeder te hebben. Wat is er gebeurd? Gisteren heeft een taxichauffer moeder buiten in de vrieskou gezet, in de veronderstelling dat er iemand thuis was, die haar binnen zou laten. Dat was niet het geval. De chauffeur vertrok en pas twee uur later kwam één van de twee zoons thuis. Samen met zijn broer heeft hij zijn moeder met warme doeken weer op temperatuur gekregen. Gisteren las ik dat bericht en had uiteraard met de vrouw te doen. Ook met de taxichauffeur, want ik kan me niet voorstellen dat hij de oude dame expres in de vrieskou heeft achtergelaten. Een hele vervelende vergissing, die méér zegt van het huidige zorgstelsel, dan van de chauffeur. Vond ik gisteren.

Vandaag staat die foto op de voorpagina. Met een vervolgverhaal. En dan wordt het ranzig. Even voor het beeld. Zoon 1 zit links van zijn moeder en houdt haar hand vast. Zoon 2 staat rechts van zijn moeder en lijkt haar zitkussen wat op te schudden. Moeder kijkt recht in de lens van de persfotograaf en weet, net zo min als gisteren, wat er vandaag weer allemaal met haar gebeurt. Gisteren heeft ze ongetwijfeld kou gevoeld, maar daar weet ze met grote waarschijnlijk vandaag niks meer van. Vandaag voelt ze twee mensen links en rechts van haar die met haar bezig zijn. Ze voelt ook de voorpoot van een klein hondje, type asbak, dat speciaal voor deze gelegenheid op de foto erbij lijkt te zijn gezet. Terwijl dat allemaal aan, naast en bij haar gebeurt, flitst er vóór haar een lamp. Misschien wel meerdere keren, als ik haar verschrikte blik even heel vrij interpreteer. Want de foto voor de krant moet wel uitstralen dat het écht heel verschrikkelijk is wat er gisteren met moeder is gebeurd…

‘Ze hebben haar gewoon gedumpt’ vertelt zoon 1. De krant vertelt dat de chauffeur ontslag is aangezegd en dat het taxibedrijf de familie gisteren al bloemen en excuses heeft aangeboden. Met tranen in de ogen van boosheid (volgens de krant) gaat zoon 1 verder ‘Gewoon gedumpt. Ik laat het er niet bij zitten’.. En op de redactionele pagina wordt de (krokodillen)tranentrekker vervolgd… Na alle goeiigheid (hij is zelf vrijwillig thuishulp, zelf al tien jaar WAO-er, verzorgd zijn moeder al tien jaar) vertelt zoon 1 dat moeder in 2009 weliswaar op maandagen altijd twee uur eerder thuis wordt afgeleverd, maar dat hij geen bericht had gehad dat dat in 2010 ook zou gebeuren. ‘Maar daar gaat het niet om’, weet zoon 1. ‘Je laat niemand alleen achter bij de woning’. Hij heeft al contact met een letselschade-advocaat en stapt nog naar het bureau rechtshulp…

Een hele vieze smaak krijg ik erbij. Bij de krant, die op een Story-achtige manier deze emo-boodschappen een dag later ‘journalistiek’ opnieuw wegzet in een achtergrond-interview. Is het ook in de winter komkommertijd vraag ik me af? Maar vooral heb ik moeite met de stelligheid van zoon 1, over de ‘onmenselijkheid’ van de chauffeur. Het komt blijkbaar niet bij zoon 1 op, dat hier sprake zou kunnen zijn van een vergissing. Dat de chauffeur diezelfde dag waarschijnlijk in een strak opgelegd vervoersschema van elke keer drie minuten al heel veel andere demente bejaarden lekker warm thuis heeft gebracht. De taxionderneming meldt dat haar werknemer ‘in zak en as zit’ en nog nooit eerder in de fout is gegaan. Waarschijnlijk heeft zoon 1 daar geen boodschap aan. ‘Ze vertellen me niet wie de chauffeur is, maar ik hoop hem nooit tegen te komen’ is zijn kort door de bocht opmerking… Nou, zoon 1, maak je maar niet ongerust. Als je niet thuis bent om je eigen moeder binnen te laten, zul je ook nooit een chauffeur tegen komen…

Verdrietig. Heel verdrietig. Aai het hondje nog maar en blijf maar verontwaardigd roepen dat je moeder gedumpt is. De vraag is alleen even door wie? Hopelijk begrijpt je moeder het wel…