Verhalenberg De Zuringspeel

Op http://www.verhalenberg.nl staat het volgende: Vuilstortplaats De Zuringspeel is een berg afval, vol van verhalen, waar de geschiedenis van de 16 dorpen van deze gemeente in is opgestapeld. De Zuringspeel is het hoogste publiekelijk terrein van Horst aan de Maas en wijde omgeving (62 m +NAP). Deze berg dient als decor en geeft op de top een fraai uitzicht. Dit kleinkunstfestival speelt zich af op vijf verschillende speelplekken verspreid over de berg. Beleef er de ondergaande zon als achtergrond en laat je verrassen door een variëteit aan artiesten onder het genot van een drankje en hapjes.

THEATER – MUZIEK – TONEEL – ANIMATIE – HUMOR – LUISTEREN

Op een van de vijf podia, rondom de Verhalenberg ‘De Zuringspeel’, mocht ik op zaterdag 14 september optreden. Op de voormalige vuilnisstortplaats ‘De Zuringspeel’ was een eenmalig festival georganiseerd. Een kleine 600 kaarten was er voor beschikbaar en die waren in no-time uitverkocht. Het was een mooie en sfeervolle happening. Voor mijn performance van twee keer een kwartier heb ik een vijftal voordrachten voorbereid. Tekst op muziek van mijn buikorgel. Alles rondom het algemene thema van het festival: Afval. Voor diegene die er bij aanwezig was en mijn bijdragen nog een keer wil terugluisteren, heb ik  hieronder de opnames bewaard. Ook voor degene die er niet bij kon zijn, maar toch nieuwsgierig is. Luisterplezier gewenst!

Bijdrage 1: ‘Schatten van waarde‘
‘Oet de groond’ (in het nederlands ‘Uit de Grond’) was de algemene titel van mijn festivaloptreden. Een titel met een dubbele betekenis. Allereerst is de Verhalenberg gebaseerd op datgene wat er onder de grond verborgen is. De verhalen komen als het ware ‘uit de grond’. De tweede betekenis van ‘Oet de groond’ komt van de uitdrukking dat iets ‘uit de grond van je hart’ komt. Mijn bijdragen hebben zowel te maken met de eerste betekenis, alsook met de tweede. Ik heb dat kort ingeleid met een gedichtje, nog zonder muziek.

 

Bijdrage 2: ‘Kiendergeluk’ 
Uitgaande van het gedichtje ‘Schatten van waarde’ heb ik een tweede tekst gemaakt. Iets uitgebreider, en nu op muziek van mijn buikorgel. In Horster dialekt. Het is tenslotte een berg in America, het dorp van Rowwen Hèze.

 

Bijdrage 3: ‘Aylan’
Mensen als afval, oftewel de vluchtelingenproblematiek. We kunnen er van alles van vinden, maar als het gewoon wordt dat er om de zoveel tijd mensen aanspoelen op stranden her en der in Europa, dan is er toch wat mis. Iedereen herinnert zich waarschijnlijk nog Aylan. Aylan Kurdi, het driejarige ventje dat op het strand van Bodrum aanspoelde. Dat was op 2 september 2015, een paar weken geleden precies 4 jaar geleden. Ik heb er toen dit gedicht voor op muziek gezet.

 

Bijdrage 4: Sfeerbeeld
Vorige week zondag werd in museum De Kantfabriek een jubileumexpositie geopend, getiteld ‘10’, naar aanleiding van 10 jaar Kantfabriek. De titel van de expositie past perfect in het thema van de Verhalenberg: ‘Van object naar verzameling – van verzameling naar object’. Een aantal hedendaagse kunstenaars exposeren daar hun werk dat gebaseerd is op gevonden en verzamelde textiele objecten.
Eén van de kunstenaars, Karin van der Linden, had er zo’n twee jaar geleden een eigen expositie, waar ik met mijn orgel de opening mocht verzorgen. Ik heb toen een gedicht gemaakt, gebaseerd op haar werk en dat gedicht heeft haar weer geïnspireerd om een nieuw kunstwerk te maken, waarin ze dat gedicht letterlijk verweven heeft. Dat kunstwerk hangt, sinds vorige week zaterdag, tot 29 december van dit jaar nog in de Kantfabriek.
Op mijn website heb ik deze ‘kunst-samensmelting’ wat uitgebreider beschreven en gekoppeld aan een youtube-filmpje dat ik erover gemaakt heb. In dat filmpje zie delen van haar werk dat mij inspireerde tot het gedicht.
Voor vandaag, tijdens de Verhalenberg, het gedicht op muziek. De woorden gaan over herinnering, over vroeger en later maar ook over nu. De muziek die eronder ligt, ‘Memory’, past daar prima bij. Het gedicht heet ‘Sfeerbeeld’.

 

Bijdrage 5: ‘In zeven zinnen’
Er is heel veel onder de grond verdwenen. Toch zijn we er nog altijd mee verbonden en is er in feite niks verloren. Hier bij de Verhalenberg vielen me de grote bruine buizen op, waarover me verteld is, dat die dienen om de gassen te laten ontsnappen die vrijkomen bij het vergaansproces van het opgeslagen afval onder grond. Alles komt terug in wat voor vorm dan ook. Het heeft iets met de natuurkundige wet van behoud van energie te maken. Maar ook in menselijke zin kun je zeggen dat we verbonden blijven met alles wat we verliezen. Ik heb het samengevat in 7 zinnen, die over meer gaan dan over behoud van energie. Het duurt nog geen minuut, dus goed opletten.

Nog twee dagen…

Het laatste weekend van mijn vakantie. Drie weken zitten er na morgen op. Het zal wel weer even wennen zijn, maar dat heb ik met vakantie zelf eigenlijk ook wel altijd, dus dat komt wel goed. En goed beschouwd is het juist door je werk, dat je überhaubt vakantie hebt, dus ik moet niet klagen. Alleen het aantal weken werk en het aantal weken vakantie, dát heb ik altijd zo’n scheve verhouding gevonden…

Afijn, de vakantie zit er bijna op en het was prima. In de eerste week naar Luxemburg geweest en een dik boek uitgelezen. Een verzameling columns, waardoor het gemakkelijk in etappes te lezen was, maar evengoed voor mij een prestatie. Want dat het niet zo vanzelfsprekend is om het te kunnen, las ik vanochtend in een artikel over analfabetisme op de voorpagina van de Limburger. Terugvertaald naar ons verblijf in Luxemburg: Van de 16 hotelgasten waren Thea en ik statistisch gezien waarschijnlijk de enige twee die makkelijk konden lezen. Of was het juist andersom en heb ik het artikel niet goed begrepen. Zou zomaar kunnen…

De tweede week zijn we ‘rundumhausen’ gebleven. Het weer was heerlijk en herhaaldelijk hebben we dat gevierd op een terrasje in het centrum. In die week ook nog een familiedag bij Hof te Berkel muzikaal opgeluisterd met mijn orgeltje. Daarnaast regelmatig gefietst, met de iPad in de tas, om op een aantal mooie plekjes in Horst aan de Maas wat indrukken vast te leggen in een column of gedicht. Ik blijf dat een heerlijke bezigheid vinden en ben dan ook blij dat er bij de vernieuwde omroep nog steeds plek is om dat te laten horen.

Zoals gezegd. Drie weken. Waarvan de laatste week ook wel een speciale was. Van maandag tot en met vrijdag namelijk was ik helemaal alleen thuis. Niks moest en alles kon. En ik heb heel veel gedaan, onder andere door vaak even helemaal niks te doen. En daartussenin bezig geweest met Horst aan de Maas 800, het Verhalenberg-festival dat volgende week zaterdag plaatsvindt, thee drinken op terrassen, hardlopen, toch ook weer schrijven, tennis en volleybal kijken, zelf badmintonnen, fietsen, bezoekjes hier en daar, zo nu en dan weer afgewisseld met een terrasje, enz.

Ik kan zeggen, en dat doe ik bij deze, dat een week dan om is, voor dat je het in de gaten hebt. Maar wel lekker. O ja, had ik al genoemd dat ik van de week ook begonnen ben met het leren bespelen van een mondharmonica? Dat klinkt groter dan het is, maar de eerste bluesnootjes zijn al aan mijn lippen ontsnapt. Met dank aan YouTube. En dat ik aan een online schrijfworkshop begonnen ben? Had ik dat al vermeld? Vier lessen, die ik vorige week heb aangeschaft met het oog op de week dat ik alleen thuis zou zijn en het dan misschien zou regenen. Ik ben bij les 2.

Kortom, het wordt tijd dat ik weer aan het werk kom, zodat het wat minder druk wordt. Maar eerst nog maar even genieten van die paar dagen die ik nog heb. Dit weekend en maandag nog. Dinsdag 10 september mag ik weer aan de bak. Alle werkmailtjes die ik de afgelopen drie weken stiekum bekeken heb, en gelijk weer op ongelezen heb gezet, ga ik dan achtereenvolgens maar eens wegwerken. En net als elk jaar ben ik benieuwd hoe snel alles weer ontzettend belangrijk lijkt, terwijl er eigenlijk maar een paar dingen dat ook echt zijn. Nog twee dagen om me daar op voor te bereiden. Komt goed.

Meerkeuze…

Schrijfplek in Meterik…

Buiten. Zitten en schrijven. In Hollands weer. Als ik voor me uit kijk, dan zie ik de witte wolken in een lichtblauwe lucht. De wind komt van de Schaak en blaast me recht in mijn gezicht. Voelt lekker. De drie bomen rond het bankje en de tafel houden de zon tegen. Maar als de Schaak in het westen ligt, dan is de kans groot dat ik zometeen wel in de zon zit.

De laatste week van mijn vakantie is vandaag in gegaan. De afgelopen twee weken hebben al een heerlijke afstand gecreëerd van het werk. Zo nu en dan heb ik diagonaal wel wat werkmailtjes gescand. Ik heb de meesten daarvan meteen weer op ‘ongelezen’ gezet. Ik kan me dus wel al een voorstelling maken van hoe het volgende week zal zijn, maar ik wil er vooralsnog nog niet aan toegeven.

Soms kun je proefondervinderlijk vaststellen hoe zaken in mekaar zitten. Mijn beperkte aardrijkskundige kennis en abominabele richtingsgevoel worden geholpen door het leven zelf. Al schrijvende merk ik dat ik meer en meer in de zon kom te zitten. Dat betekent dat de Schaak in het westen ligt en ik me nu ga oppakken om op mijn andere favoriete schrijfplekje te gaan zitten. Het schrijft toch lekkerder in de schaduw.

Schrijfplek bij de eik…

En daar zit ik dan nu. Op dit moment nog in de schaduw, maar ik voorzie, dat ook deze plek over niet al te lange tijd door de zon beschenen zal worden. Sterker nog, dat is op dit moment al het geval. Een grote wolk heeft de zon weer vrij spel gegeven. Nou kan ik twee dingen doen. Een, is doorschrijven in de zon en hopen dat andere wolken zo nu en en dan voor schaduw zorgen. Of twee, mezelf weer oppakken en op zoek gaan naar een derde schrijfplekje. Ik ga voor optie twee.

Installeren op plek nr. 3…

Op plek nr. drie zit ik helemaal onder de bomen. Geen idee waar nu het oosten of het westen ligt. Hoewel, als ik even nadenk. Rechts van mij rijden de auto’s over de A73. Die loopt van Horst naar Venray, dus grofweg van noord naar zuid. Door het groene lover zie ik de zon eveneens rechtsboven mij staan, zich langzaam verplaatsend naar het westen. Ik weet toevallig dat ze daar onder gaat, omdat ze opkomt in het oosten. Toch?

Belangrijkste conclusie van dit alles. Duitsland ligt nu links van mij en de Noordzee rechts. En Wim Moorman is op weg naar het zuiden, omdat hij mij zojuist passeerde, afkomstig uit noordelijke richting. Tweede conclusie: mijn derde schrijfplek is de meest drukke van alle drie. Fietsers en wandelaars passeren me om de haverklap. Sommige kijken me aan met een blik, waarvan je zou kunnen vermoeden, dat ze ook niet goed weten waar het oosten of het westen ligt.

Wim Moorman, fietsend richting zuiden…

Afijn, op mijn eerste dag van mijn laatste week vakantie, heb ik al fietsend en schrijvend, weer voldoende indrukken opgedaan. Teveel om hier allemaal te benoemen, maar een korte opsomming om een indruk te geven: Man in perfect tuintje, maakt tuintje nog perfecter – Duitse toeristenfamilie parkeert auto vlakbij stromijt in Meterik – Schoolkinderen van de Weisterbeek worden netjes twee aan twee in de rij voor het zebrapad gezet – Twee planken van houten tafel in bos zijn nodig geweest voor iets anders. Nog genoeg onderwerpen om over te schrijven. Iemand een voorkeur? Laat maar weten. Ik heb nog vakantie.

Waar zouden die twee planken voor gebruikt zijn…

Voorzienigheid…

De poorten staan aan twee kanten open. Er staan houten tuinbanken in de schaduw. Op mijn tocht naar een van mijn ‘vaste’ schrijfplekken, fiets ik door het centrum van Horst. Ik passeer de Lambertuskerk aan de zuidkant en zie dat de poort naar het Atrium open staat. In een flits zie ik er de tuinbanken staan. In de secondes die het duurt voordat ik de poort aan de noordzijde passeer, ontstaat het plan.

De fontein op het Lambertusplein heeft alweer tot het nodige kindervertier geleid. Het is half twaalf en de temperatuur telt een aangename 26 graden. Ik zie dat het Atrium vergeven is van schaduw. De tuinbanken hebben daar een strategische positie in gekregen. Waarom, bedenk ik me terwijl ik nog op de fiets zit, is dat geen plek om mijn volgende bijdrage te schrijven? Dus daar zit ik nu.

Het duurt twee alinea’s voordat de eerste wandelaar via de noordpoort richting de zuidpoort loopt. Bijna tegelijkertijd komt er een buitenlands gezin de kerk uit gewandeld. Vader, moeder en hun kinderen. Sri Lanka is het land dat in me opkomt, maar ik kan dat totaal nergens aan staven. Geen lange gewaden of gezichtbedekkende doeken. Europees gekleed, zal ik maar zeggen, maar evengoed die associatie. Maakt ook niet uit. Ze lopen samen de winkelstraat in.

Alsof het ene gezin het andere vervangt, hoor ik het ratelende geluid van een kinderbuggy. Geduwd door een jonge moeder en op de voet gevolgd door een jongetje en zijn vader. Zij lopen de kerk in. Net zoals Thea en ik vorige week in Luxemburg verschillende keren hebben gedaan, bedenk ik me. Ook toen was het warm en viel elke keer de verkwikkende koelte binnen de kerkmuren op. Op één plek hebben we zelfs twee kaarsjes opgestoken. Het gezin van zojuist is daar volgens mij niet aan toegekomen, want de buggy met de rest van de familie komt alweer naar buiten. Hun bezoek duurde een halve alinea.

De koster van de kerk komt naar buiten en ziet me zitten. We wisselen wat vriendelijke woorden. In de tijd dat ik aan de tuinbank zit, is de zon zover opgeschoven dat die de schaduw heeft weggedrukt. Een andere tuinbank is de oplossing. In de tussentijd schoffelt een vrijwilliger het tuinperkje links en rechts van de centrale kerkingang. In het voorbijgaan wenst hij me goedemiddag en geeft me een hand. Ik zit hier fijn.

Als ik vanuit het Atrium door de zuidpoort naar buiten kijk, zie ik de mensen door de winkelstraat lopen. Ik zie de platanen die voor een aantal andere mensen de schaduw geven, die het Atrium mij nu ook geeft. Aan de andere kant kijk ik naar het Lambertusplein. Ik hoor het klateren van de waterfontein en de spelende kinderen. Maar ook nu kruipt de zon langzaam naar me toe en schuif ik nog een metertje op. Het lijkt er op, alsof de voorzienigheid mijn tijd hier in het Atrium wel lang genoeg vindt.

En misschien moet ik het hier ook wel bij laten. Met al dat geschuif zit ik nu vlakbij de hoofdingang van de kerk. De rust van het Atrium, midden in de drukte van het centrum van Horst, geeft een mooi contrast. Het carillon meldt me dat het twaalf uur is. De grote kerkklok bevestigt dat in een twaalfdelige monotonie. De zon draait sneller dan dat ik mijn verhaal kan afronden. Een foto ter bevestiging en dan is het zover. Mijn eerste bijdrage binnen de muren van de kerk. Ik trakteer mezelf zometeen nog even op de geur van wierook. Ik zit er tenslotte vlakbij.

Langzaam in de zon…

En dan komen er spontaan toch nog twee alinea’s bij. In de kerk was ik de stille getuige van een ritueel, waarvan ik het bestaan niet kende. Als ik het van achter uit de kerk goed heb gezien, zat links van het altaar deken De Graaf Woutering met nog iemand in gewaad langs zich. Tegenover hen, rechts van het altaar, zaten nog twee priesters. Ze zongen samen een gebed. Volgens mij was het ’t Onze Vader. In een soort van gedragen eentonige meerstemmigheid herkende ik passages.

Het gezang klonk mooi in de verder lege kerk. Een mevrouw kwam nog binnen en ging voor in de kerk zitten. Zij kende het ritueel waarschijnlijk wel. Ik ben blijven luisteren tot het stil werd. En heb daarna genoten van de stilte die volgde. Een stilte die naadloos harmonieerde met de blije kinderstemmen buiten de kerkmuren. De kerkklok gaf aan hoe lang de stilte duurde. Een afsluitende samenzang beëindigde het mooie ritueel. Verrassend. Een cadeautje op de woensdagmiddag. Met dank aan het moment. En de voorzienigheid.

Is gelijk aan…

De eerste vraag die ik mezelf stel, is waarom ik telkens de neiging heb om een verhaal te beginnen met het noemen van de buitentemperatuur. In de schaduw van de oude eik is dat misschien wel het minst interessante. Genietend van een verkoelend briesje kan ik echter melden dat de temperatuur buiten de schaduw 30 graden is. Dan hebben we dat maar gehad en kunnen we verder.

Ik zit hier nu ongeveer een kwartierje en in die tijd zijn er al op een viertal plaatsen eikels naar beneden gevallen. Ik wacht eigenlijk op het moment dat er vlak naast of òp mij ook een terecht komt. Mocht zich dat voordoen, dan zal ik dat melden. De lezer begrijpt: alweer een verhaal zonder een duidelijk onderwerp… een verhaal dat desondanks groeit en groeit. Net als eikels, als ze geluk hebben.

Gistermiddag teruggekomen van een aantal dagen Luxemburg. Electrisch gefietst rond Clervaux en pizza gegeten in Esch-sur-Sûre. Onder andere. Opvallend veel grote windmolens in het landschap gezien. Ook een aantal plekken waar ze er nog aan het bij bouwen waren. Het lijkt er op dat in die regio het stadium van ‘not in my backyard’ gepasseerd is.

Eerlijkheidshalve moet ik er wel bij vertellen dat de ‘yards’ daar wat groter waren dan de meeste tuintjes in ons dichtgebouwde landje, maar dat even terzijde. Al die windmolens, het deed mij vermoeden dat Luxemburg toch wat verder is in het besef dat je alternatieve energie naast of misschien op den duur zelfs wel in plaats van fossiele brandstoffen moet inzetten.

Het blijft toch een interessant gegeven hoe we die uitdagingen op het gebied van milieu en energie (laat ik het geen problemen noemen op deze zonnige zondag…) met z’n allen het hoofd gaan bieden. Ik vestig mijn hoop op de wetenschap. Ook omdat ik de afgelopen dagen het boek ‘Het isgelijkteken’ van Robbert Dijkgraaf gelezen heb.

Niet dat hij daarin meteen de oplossingen aandraagt, maar de manier waarop hij over allerhande thema’s schrijft en verbanden legt, spreekt me erg aan. Trouwens, voordat hij cum laude allerhande theoretisch natuurkundige studies afrondde, heeft hij ook de Rietveld academie doorlopen, leert Wikipedia me. Op de een of andere manier vind ik dat voor hem pleiten. Maar ook dat terzijde.

Nieuwsgierigheid en een open mind, voor elkaar en de wereld, zijn de bouwstenen van de toekomst. Dat is wat ik uit zijn boek haal. En behalve dat, ook een positivisme dat goed voelt. Buiten de schaduw van de eik is de temperatuur ondertussen één graad opgelopen. De aarde wordt warmer, maar dat komt vandaag gewoon door de zon. Hoe dat in de toekomst is? Daarvoor zullen nog veel zaken links en rechts van een ‘isgelijk teken’ moeten worden opgelost.

Een zojuist door mijzelf opgeloste eerste vergelijking wil ik wel alvast meegeven in dat proces: Wij = zij. Fijne zondag nog.

Fingers crossed…

De ondraaglijke lichtheid van het bestaan. Alles wat ik afzonderlijk ervaar, gebeurt tegelijk met wat ik nog ga meemaken. Wat gisteren was, is er alleen omdat ik er vandaag aan denk. Terwijl morgen hetzelfde zomaar anders kan zijn. Ik denk na over de tegenstellingen die in me opkomen. Ondraaglijk en licht, afzonderlijk en tegelijk, gisteren en vandaag, hetzelfde anders.

Om me heen vult alles zich met iets. In dat alles ben ik tegelijk niets en allesomvattend. Net als iedereen tegelijk iemand en niemand kan zijn. Momenten in een continuüm van tijd. Ik schuif mijn vingers in elkaar en voel de warmte ervan op mijn handen. Een koele wind grijpt z’n kans, als de zon zich achter donkere wolken verstopt. Alles beweegt zich van me af en weer naar me toe. Afwisselend ja-knikkend en nee-schuddend groen, met de zekerheid van het toeval.

De wind neemt toe. Voorbode van regen? Of een teken van wat anders. Anders dat wat? Eigenlijk alleen maar anders dan zojuist. Anders dan nu. En daarmee met grote waarschijnlijkheid hetzelfde als wat er ooit was. Of opnieuw gaat komen. De overeenkomsten die ik zie, zijn met grote waarschijnlijkheid gebaseerd op toevalligheden. De constante factor lijkt het verschil dat ik er zelf aan toeken. Voor zover ik er invloed op heb. Of wil hebben. Omdat zelfs de verschillen overeenkomsten vertonen.

Ik denk. Dus ik besta. Al best een tijdje. Opeen gestapelde momenten. Ervaringen van eerder. Herinneringen, nu en dan, aan wat vergeten lijkt. Momenten die ik gisteren en vandaag heb meegemaakt. Mét anderen, méé gemaakt. Samen, terwijl dat morgen zomaar anders kan zijn. Anders is. Morgen, als ik tegelijk afzonderlijk en alleen ben. Mijn vingers weer vouw maar de warmte niet meer voel. Zelfs dan zal ik er nog zijn. Denk ik. Alleen al omdat ik er ooit was. Samen met anderen. Net als jij. En dan voor altijd.

Fingers crossed…fingers crossed

1819…

100819. Ik tik de datum in, als naam voor het document waaraan ik nu begin te schrijven. Als ik de cijfers zie, en ik denk de nullen even weg, dan zie ik het telefoonnummer 1819 dat we vroeger op de Lindweg hadden. Al even geleden, maar het is zo’n getal dat voor altijd geassocieerd is met die zwarte bakelieten hangtelefoon in de hal van mijn ouderlijk huis.

Dat getal 1819 valt me wel vaker op. Op digitale klokken bijvoorbeeld. Net op het moment dat je kijkt, staat het voor je neus. Had je een minuut later gekeken, was het je waarschijnlijk niet opgevallen. Maar vroeg op de avond, precies om negentien minuten over zes kijk je, en dan verschijnen er stante pede in mijn geheugen de beelden van vroeger. Ik verwacht dat wel meer mensen dat hebben, met getallen die hen zijn bijgebleven.

Waarom is dat, vraag ik me af, dat herinneringen zo nu en dan getriggerd worden door situaties uit het heden. Het heeft uiteraard met leeftijd te maken. Hoe ouder je wordt, hoe meer herinneringen er zijn om gekieteld te worden. Maar zou het ook andersom kunnen werken, bedenk ik me nu. Dat herinneringen op hun beurt gebeurtenissen in het nu oproepen?

Ik heb eens ergens gelezen dat wanneer je over je toekomst nadenkt, je dat moet doen in termen van gebeurtenissen die je je later zou willen herinneren. Ik tik wat woorden voor de gein in Google en vind een dichtregel die over toekomst, herinneringen, heden en verleden gaat. Bedacht door dichter Kahlil Gibran. Hij schrijft: ‘En laat het heden het verleden vol herinneringen omhelzen en de toekomst vol verlangen’.

Ik zoek verder op zijn naam en vind nog veel meer quotes. En een heleboel info. Geboren in Libanon in 1883, op zijn twaalfde met zijn moeder naar America verhuist en via allerlei Europese omzwervingen uiteindelijk in 1931, op 48 jarige leeftijd in New York overleden. Hij was, behalve dichter, ook schilder en schrijver. In 1923 schreef hij blijkbaar zijn bekendste werk: ‘De Profeet’.

Allemaal zaken die ik een uur geleden nog niet wist, en die ik me waarschijnlijk in de nabije toekomst ook niet meer zal herinneren. Maar goed, het staat genoteerd nu, dus wie weet. Dan kijk ik nog een keer naar de eeuwen waarin hij is geboren en gestorven en dan zie ik toch weer 1819. Ook zijn leeftijd triggerde me. Ik moest meteen aan mijn eigen moeder denken, maar bij nader inzien, en wat hoofdrekenwerk, blijkt zij toch een jaar ouder te zijn geworden.

Herinneringen in het heden. Ik omhels ze en kan niet anders dan vertrouwen hebben in de toekomst. Verlangen naar nog meer gebeurtenissen en getallen die mijn geheugen kietelen. Reken maar.

Dankjewel!

Al vijf keer een eerste regel weggepoetst. Gebackspaced, om maar in moderne termen te blijven. Of gedelete. Hoe dan ook, vijf keer opnieuw begonnen en toen maar bedacht dat ik het misschien juist daarover kort moet hebben. Vijf keer had ik een eerste idee, maar kwam ik daar schrijvend niet verder mee. Meestal een teken van te weinig inspiratie, maar daar aan toegeven wilde ik niet. Vaak helpt een goeie eerste regel me, maar soms heeft een idee net iets meer nodig..

Welke ideeen dat waren? Ik dacht even aan het lezen van boeken. Dat ik er nu twee ‘tegelijk’ aan het lezen ben. ‘The subtle art of not giving a f*ck’ van Mark Manson en ‘Taal voor de leuk’ van Paulien Cornelisse. Mijn indruk dat ik in beide boeken onderwerpen tegenkom die onderling uitwisselbaar zijn. Maar ja, mijn indruk. Dus wat voegt dat toe aan de wereld. Backspacen…

Een ander onderwerp waar ik aan dacht: iets schrijven over het schoonmaken van de grafsteen van mijn ouders. Zo nu en dan op mijn fietstochten ga ik daar langs om er letterlijk heel even bij stil te staan. Elke keer kijk ik naar de namen in steen, zie de geboortedatum van beiden en de jaartallen dat ze zijn overleden. En elke keer neem ik me voor dat ik er ooit een keer gericht naar toe moet gaan, met een emmer en een borstel. Dat moment gaat een keer komen. Maar tot die tijd… backspacen die eerste zin.

Toen schreef ik op: ‘Waarom lijkt een lang weekend op vrijdag nog zo lang terwijl hetzelfde weekend op maandag in no-time voorbij is gegaan’. Naar die zin heb ik een tijdlang gekeken, maar daar kwam ik helemaal niet verder mee. Sterker nog, de tijd die het nadenken daarover kostte, ging van de geringe hoeveelheid tijd af, die ik voor mijn gevoel op deze vrije maandag nog had. Snel backspacen dus.

En zo had ik nog wat ideeen, die ik nu alweer kwijt ben. En dat zegt eigenlijk al genoeg over de schrijfwaardigheid ervan. Ook gebackspaced dus. Om vervolgens het backspacen zelf tot onderwerp van dit schrijfsel te verheffen. Ik kan me voorstellen dat wanneer je dit leest -en al tot hier gekomen bent, dank voor je geduld!- een gevoel van nutteloosheid je bekruipt. Een gevoel van ‘had ik mijn tijd niet beter ergens anders aan kunnen besteden’…

Ik denk het wel. Maar nu je toch al tot hier gekomen bent, lees dan de laatste alinea ook nog maar even door. Ik wil je namelijk oprecht bedanken voor het lezen van mijn verhalen. Zo nu en dan wordt er zelfs ook op gereageerd. Dat vind ik fijn dus ook daarvoor hartelijk dank. En alsof het zo moet zijn. Op het moment dat ik dit allemaal schrijf, bij de 200-jarige eik, wandelen een man en een vrouw voorbij. We groeten elkaar, hebben het heel kort over de rust van deze plek en al wandelend draait zij zich nog even om en zegt: ‘Ik lees trouwens altijd je stukjes’…

Mooi toch? Niks backspacen…

Onder de 200-jarige eik…

Hundje…

De presentatoren van het radioprogramma ‘Wiekendproat’ hebben hun reces er op zitten. Voor Chrit, Jos en Robert begint een nieuwe periode van wekelijks op zaterdag twee uur live radio verzorgen. Respect voor hun inzet en creativiteit. Een keer in de maand mag ik bij hen aanschuiven om mijn column voor alle luisteraars de regionale ether in te slingeren. De eerste zaterdag van de maand hebben we daarvoor afgesproken. Vandaag dus weer, de eerste na het reces.

Net als in de vorige periode wil ik steeds een actuele column brengen, die geënt is op het nieuws van vandaag of van een paar dagen eerder. Dus ook vandaag redelijk op tijd opgestaan met de bedoeling om de Limburger door te spitten op opvallende zaken. Beneden aangekomen zag ik dat de Limburger in gebruik was. Mees was bezig een paginagrote zweedse puzzel in te vullen. Dat hebben we toen samen gedaan, terwijl ik tegelijkertijd mijn bakje cornflakes met melk leeg lepelde. Het nieuws moest even wachten.

Niet lang daarna kon ik de krant wel doorpluizen. Dat was vanochtend om pakweg 10.00 uur. En nu, zo’n drie uur later, zit ik op een heerlijk buitenplekje mijn geheugen te pijnigen wat ik nou eigenlijk in die krant ben tegengekomen. Niets schiet mij te binnen, wat kan betekenen dat er ook niets memorabels in de krant stond. In deze komkommertijd geen ondenkbare situatie. Wat me nu ineens wel te binnen schiet is een kort berichtje dat Dijsselbloem naast de IMF-topbaan gegrepen heeft. Och erm. Na Timmermans weer een deuk in het nederlandse zelfvertrouwen.

Ik weet niet welke voordelen het voor Nederland zou hebben gehad als Dijsselbloem die topfunctie wel had gekregen. Daarvoor ben ik te weinig thuis in de financieel-economische wereld. Ook het onlangs afgeketste voorzitterschap van Timmermans heeft me niet echt slapeloze nachten bezorgd, maar ook dat kan zijn omdat ik te weinig weet van de Europese belangen voor Nieuwstraat 5. Die Europese invloed op mijn woonadres zal er namelijk best wel zijn, maar zoals gezegd, daar weet -en dus merk- ik weinig van.

Waar ik wel wat van gemerkt heb, afgelopen week, is de consternatie rondom het Horster Hundje. Wel beschadigd, niet beschadigd. Wel zittend plassend of niet zittend plassend. Wel een Horster versje of niet een Horster versje. Wel een handtekening onder een petitie of geen handtekening. Wel draagvlak of geen draagvlak. Wel of geen gemeenschapsgeld. Wel naar de kritische inwoners geluisterd of niet naar de kritische inwoners geluisterd. Afgelopen dinsdag heeft Daan de Hulster van de Limburger er zelfs een heel artikel in de krant aan gewijd.

‘Veel dorpelingen hebben emotionele band met beeld’ kopte de krant. Nou ben ik ook dorpeling, maar ik herken die emotie bij mezelf niet zo. Waar ik wel van geniet, als ik er aan voorbij loop, is het plezier van jonge kinderen die er omheen dansen en zich vermaken met waterpret. Ik meen gelezen te hebben dat de drie genomineerde nieuwe hundjes alledrie dat waterplezier in stand houden. Dus van mij mag het allemaal doorgaan zoals het anderhalf jaar geleden blijkbaar gepland is.

Ik hoop dat Suzanne Duijf, Roel Sanders en Bodhi Raedts niet ontmoedigd raken door alle perikelen rondom het Hundje. Zij hebben te goeder trouw en met veel inzet mooie alternatieven voor het huidige hundje bedacht, toen er nog niemand van de andere dorpelingen er emotionele banden mee had. Vooral het ontwerp van Bodhi spreekt me aan. Alleen al omdat het ontstaan is uit heel veel creativiteit van een aantal kinderen samen. Ze bedachten zelfs acht varianten, waarvan er tot hun grote vreugde één, namelijk Bodhi’s hondje, bij de drie genomineerden hoort.

Het actiecomite ‘Behoud het hundje’ en de werkgroep ‘Vervang het hundje’ gaan over een paar weken met elkaar in gesprek. Ik denk niet dat ze er samen uit gaan komen, gezien de verhardende standpunten op social media. Hoe goed de initiatiefnemers ook proberen om de toon van de discussie netjes te houden, het riool dat Facebook heet laat zich niet sluiten. Daar is helaas lang niet alles goud wat er blinkt. Het hundje van Bodhi wel. Dat wordt helemaal van goud als het aan hem ligt. ‘Kostbaar, maar toch mag iedereen er straks aan zitten’, lees ik in de krant. Mijn stem heeft ie. Maar die hadden Timmermans en Dijsselbloem ook. Dus of dat helpt…

bodhi
De grote waarde van creativiteit, nog zonder petities en Facebook…

Spelenderwijs…

Een foto van een jongetje, zittend op de grond tussen volwassenen in, met z’n hoofd rustend op één hand. Op een bepaalde manier voel ik me betrokken bij dat beeld. Hij is in gedachten verzonken. Zijn aandacht is gevangen door iets dat alleen hij ziet. In alle rust nieuwsgierig, zo zou ik zijn gemoedstoestand willen omschrijven. Een foto is aanleiding voor onderstaande beschouwing.

‘Spelenderwijs’ door het leven gaan. Een eigenschap, die bij mij wat op de achtergrond lijkt te raken. Met de vakantie in het vooruitzicht toch goed om die eigenschap weer wat op te poetsen. Gebruikmakend van een herinnering van 33 jaar geleden.

Geert-01-b650 cristina Gottardi
Gelaten nieuwsgierig naar de wereld kijken (foto van Cristina Gottardi via Unsplash.com)

In 1986 schreef ik mijn scriptie: ‘Peuters op de video’ met als ondertitel ‘Spelenderwijs’. De ondertitel suggereert een gemakkelijk verlopen proces, maar dat was zeker niet het geval. Pas toen ik in alle rust mijn nieuwsgierigheid kon focussen, mede dankzij een goede begeleiding, kwam het eindproduct tot stand. Een resultaat, waarvan de examencommissie uiteindelijk zeer gecharmeerd was. Een onorthodoxe aanpak had ik gehanteerd, vertelde men mij, en ik kreeg, behalve een dikke voldoende, ook het advies om die manier van werken voor de toekomst te bewaren. Bij het zien van de foto moet ik daar aan terugdenken.

Bespiegeling

Beschouwend. En nieuwsgierig. Ik zie de peuter op de foto en denk terug aan de tijd van toen. Het was in het voorlaatste jaar van de opleiding Logopedie. Ik liep stage in het ‘Peuterpracticum’. Dat was een peuterdagopvang, binnen de muren van de logopedische opleiding in Eindhoven. Kinderen met een ‘normale’ ontwikkeling en kinderen met een (risico op een) afwijkende spraak- en taalontwikkeling werden er opgevangen. Wij, een viertal derdejaars studenten Logopedie, begeleidden de peuters en hun ouders. Tegelijkertijd konden we de praktijk ervaren van ‘echte’ taal- en spraakontwikkeling. Een duidelijke win-win-situatie.

Theorie en praktijk

Het jaar daarop was mijn scriptiejaar. Met de stage van een jaar eerder nog vers in het geheugen, had ik bedacht dat ik het leerproces van peuters in beeld wilde brengen. Ik wilde live situaties uit het Peuterpracticum vastleggen op video, en die beelden voor het (logopedische) nageslacht bewaren. Voorzien van ingesproken commentaar, dat gebaseerd was op een gedegen theoretische onderbouwing. Ik had tenslotte niet voor niets al drie jaar logopedische theorie achter de rug en meende daardoor wel zo’n beetje te weten hoe het allemaal zat. Al die theorie moest toch in de praktijk te vangen zijn, vond ik. Voortvarend ging ik alvast van start.

Ontdekkingen

Prachtige beelden kon ik zo vastleggen. Juist door de spontaniteit van de peuters en hun onbevangenheid werden het stuk voor stuk prachtige scenes. De peuters voelden zich op hun gemak en leken dagelijks nieuwe ontdekkingen te doen. Ik was onder de indruk van wat ik achteraf terugzag op de videobeelden. Ik zag interactie, vaak zonder woorden, omdat die woorden veelal nog ontbraken of niet begrepen werden. Ik zag – ondanks talige beperkingen – hele creatieve oplossingen in interactieve en speelse situaties. Acties die keer op keer herhaald werden, maar goed beschouwd elke keer waardevol bleken, omdat ze telkens met zoveel plezier gepaard gingen. En door hele kleine variaties vaak nieuwe ervaringen met zich mee brachten.

Bomen en bos

Het leek allemaal zo voor de hand liggend en vanzelfsprekend, de ontwikkeling die ik zag. Maar juist daardoor liep ik vast in mijn scriptie. Want bij de beelden hoorde toch echt een theoretische onderbouwing. Er waren echter zoveel aspecten te beschrijven, er was zoveel theorie, met zoveel verbindingen en dwarsverbanden tussen theorie en praktijk, dat ik de beelden wel zag maar niet meer hoe die zich verhielden tot de ontwikkelingstheorieën. Ik probeerde verschillende invalshoeken maar niets kwam in de buurt van wat ik eigenlijk duidelijk wilde maken in mijn scriptie. Een frustrerende tijd voor een afstuderend student…

Geert-02-b650 Annie Sprat
De boom zien en het bos even niet (foto van Annie Sprat via Unsplash.com)

De ommekeer kwam, toen ik merkte dat mijn ‘struggle’ om mijn scriptie ‘verder te ontwikkelen’ vergelijkbaar was met de ‘struggle’ van peuters op het gebied van taal- en spraakontwikkeling. Ik besefte dat mijn leerproces om te komen tot het einddoel ‘scriptie’ analoog verliep aan het proces van taalverwerving van peuters. Of, in een nog breder verband, overeenkwam met de ontwikkeling van peuters in het algemeen. Dat was een eye-opener, waarvan ik vandaag de dag nog steeds de vruchten pluk.

Het kind in mij…

Beschouwend, en vanuit rust nieuwsgierig kunnen zijn. Spontaan en onbevangen het leven tegemoet treden. Ontdekken dat vanuit een speels gemak, gedragen door vertrouwen, uitdagingen kunnen worden aangegaan. Ervaren dat het in het leven herhaaldelijk tegen zit, maar dat het elke keer toch de moeite waard blijkt als die drempels overwonnen worden.  Plezier en ervaring voeden het vertrouwen op een goede afloop en houden tegelijkertijd de nieuwsgierigheid levend. In de beelden van de peuters zag ik destijds heel duidelijk mezelf. Nu, 33 jaar later, zie ik het terug in de foto van het zittende ventje. Ik kijk naar de foto en ervaar het kind in mij, dat nog steeds de wereld ontdekt.

Geert-03-b650 Katherine Chase
Het kind in mij… (Foto van Katherine Chase via Unsplash.com)

Levensboot
Kijkend naar de wereld
Van klein naar immens groot
Zó drijvend op het leven
Steeds gaat er weer een boot
De vrijheid evenaren
Die ‘t kind in mij me bood
Dat in het nú ervaren
En léven naar de dood