Auteur: Geert van den Munckhof

Wie haet Rinus gezi toen Johan I oetkwoam?
Aas ge ut haet ovver peempe, daan zudde Rinus enne zelf-peemper moge neume:
ellekes kier wer baeter daan ie zelluf al woar.
Heer volgt en ierbetoën aan enne moeïe meens…

In zien eige fotobook stiet ut iën en ander ovver eum geschreve:
In ’63 dun ierste preens, deen ie aaltied is gebleve
Umdaat, zoeaas ie ‘t zelf zag, heej ‘t geluk haaj um te boffe..
Toen de viefenvertigste preens oetkwaom, leek Rinus te ontploffe

En waat ie aan beer misschien en bitje te veul haaj
Makte ie ruum good door aalle wört die ie doa te kort kwoam…
‘Leuk, geweldig en weej motte same, iederien…
Man, geweldig, iederien same… en weej… allemoal..’

Ma ok: ‘Daat nou, 44 jaor laater, zoonder iemus te kort te doon…’
‘Man, waat leuk, waat good, weej allemaol en iederien…’
‘wer enne vaan de Mulder, man waat moei, ni da, prachtig…’
‘ni te gelueve, man, te gek, geweldig, waat toch machtig’

Gröts daat ie waas, d’n ierste preens,
zoa laevesblie, ontwapenend woarachtig,
ontiegeluk moei en taegeliek
zoa ierluk en zoa krachtig

en ok al proat ie soms waat veul
of zaet ie daan wer juust waat wienig
ut veur woameij daat aaltied kleenkt
haet Rinus ma allienig

Zien wört goan rechtstreeks noa ut hàrt,
Mit kracht, woa ik gen wort vur wiët
en kracht die -daat is hiel apaart-
beej ni veul meense zoë bestiët.

Zien veur vaan spraeke: ongewoën
um durrum besloet ik heer ok plechtig
aas sloetstuk vaan dit ierbetoën
‘mit veur spraeke’ hèt vort ‘rinus-echtig’
GvdM

Peempe = Anders make; baeter make; neej make
Oppeempe = Ánders opmake; baeter opmake; opneej make

Aas peempe utzelfde is aas oppeempe
Daan zuij anders make utzelfde zien aas anders opmake
Baeter make utzelfde aas baeter opmake
En neej make utzelfde motte zien aas opneej make.

Aas peempe utzelfde is aas oppeempe
Daan zuij dus verandere utzelfde zien aas schmienke
Daan zuij geneze utzelfde zien aas gen geld oppotte
En zuij oetvinge utzelfde zien aas recycele.

Ge vult um aal aankome
Mit schmienke kunde waal iemus verandere
ma ge geneest ni sneller aas ge geld oppot
en recycele hooft allang ni mier te waere oetgevonge

mit andere wört:
peempe is ni utzelfde aas oppeempe
die zegge daat daat waal zoe is
die denke daor te gemekkelijk ovver.

Ge zit zelluf hoe snel zoeiets fout gezag ka waere
Niks ‘contaminatie’ ma gewoën op twie vingers noatelle
Optelle eigeluk, ma waal vurzichtig,
Want is optelle waal utzelfde aas telle?

Tel dur ma neet op!
GvdM

Vurrig joar bekroop ut meej waat dukker. Waat stodde toch te doon jong, vroog ik mezelf mei af. Ge kost daat ni hure en ge merkte doa niks va, want ik tromde gewoen door. Ik haaj ut ding tenslotte ni vur niks meigenoame. Ennen daag ier haaj ik dur nag en neej vel op loate legge umdaat iemus anders d’r doorhin haaj gehouwd. D’r is niks triestigers daan en trom mit en kapot vel. Zoe hedde nag waat en zoe hedde niks mier.
Ok mien houte begeleidingsinstrument begoof ut vurrig joar. Ik wet nag daat ik daat toen en teiken aan de wand vong. Ut is ok good gewes, doch ik toen nag. Ik bin ut houte ratelinstrument nag mier joare geleeje nameluk enne kier gans kwiët gewes. Ma daags doanoa kreeg ik um woonder boave woonder vaan iemus terug. En toen woar ik vur mien geveul toch wer compleet.
Veul lol meij gehad aal die joare, mit de trom en de ratel. Zelf speule of ennen andere loate trommele terwiel ik daat daan ritmies begeleide op de houten ratel. Duk gemerkt daat veul meense, zeker aas ut waat later op d’n aovend woar, eur vroeger agelierde drumband-roffels toch beater haaje motte beejhalde… Ma ok kels taegegekome die de vonke oet ut vel slooge en in no-time de hiele tent op de kop haaje. En doa stong ik da midden-i, want ik begeleide daat daan mit mien houte ratelinstrument…
Ma vurrig joar ging ie kapot. Ik heb de stukskes nou boave in en plestiek zekske liggen. Ik kaan ze nag ni weg doon. Misschien moot ik daat ding enne kier ritueel begrave. De trom is dur nag waal. Leet wer kloar um gebroekt te waere. Ma ik twiefel. Misschien moot ik enne kier waat anders en moot ik de trom toes loate. Ma net zo misschien goj ik daat stomme ding misse. Gister beej de Kerstviering zei iemus vaan en joekskapel oet Brokeze daat ze dur op carnevalsvriedag wer zuije zie en heej knipoegde veulbeloavend. Ik heb andere joare duk mit die kapel en pittig nummerke mei moge houw beej Jan vaan ut Centrum. Waas schon. Deen oet Brokeze wis niks vaan mien twiefel en ik heb doa ok niks va gezag. Want hoe mier meense ge verteld daat ge wilt stoppe, hoe mier meense oow raar akieke aas ge daat ni dut. En daat maakt ut daan nag lastiger. Nou denkt iederien al joare, ‘doa heddum wer’ ma daan wuurt daat ‘doa heddum nag..’. En daat kleenkt toch waat triestiger. Aasof ge aal veul ier haat motte stoppe…Daat kleenkt bekant aas en kapot trommelvel en daat wilde ech ni huure. Misschien mot ik langzaam afbouwe en ni metien ‘kalde kalkoen’ stoppe. Vriedaag toch nag ma gewoen goan mit de trom. En daan zeen we waal of we die andere daag waat anders motte doon. En örgelke zuij ni gek zie…

GvdM

Dun elfde vaan dun elfde
Da zuij ut toch beginne?
Dun Echo heb ik doorgezooch
Ma hielemaol niks te vinge

Daan hedde waal de kriebels
Ma velt dur niks te viere
Haet niemus waat bedooch da?
is Pedro aan ’t censurere?

dun elfde vaan dun elfde
da begint toch aalt de gekte?
Boete is ‘t nou efkes drueg
Ma net raegende ’t daat zoa zekte

Op dreumels werreld wiede wep
stiet ‘t aavangsfiëst neet ens vermeld!
Ut begeen liekt zoema weggeloate
Aas ôf ge zoonder wört verteld…

daat kaan dus ni, daat giet te wiet
daat zien weej dreumels ni gewend
da kunde peempe waat ge wilt
ma gen begeen is ok gen end…

GvdM

‘Ik heb en kapotte moês’ waas vroeger veul minder dubbelzinnig aas teggewoarig. Daat keumt door de computers vaan vaandaag. Aas ge vroeger en kepotte moês haat, daan waas daat duk ok de bedoeling. Vaan en kepotte moês haadde gen las miër. Teggewoarig is en kepotte moês biestig lastig. Net aas en kepotte schiëf. Vroeger woar en kepotte schiëf ok lastig want da kôstte ni mier voetballe en aas ge pech haat, ok ni miër good loëpe. Aas teggewoarig ut loëpwerk vaan de schief ni miër good is, hult ut ok gauw op. Duk meine meense da daat ut aan ut mooderbord leet. Want daat kaan ok erg ziën. Teggewoarig. Vroeger ni. En kepot mooderbord goaf ni zoaveul. Da peekte en ander bord oet de kas. Ge kost dur waal duchtig smear vur kriege aas ge ut vurspress kepot haat gemaakt. Aas nou ut mooderbord puroongeluk kepot is, daan baat dur gen smaer a. En da hedde ok niks miër aan oow snelle vurbinding. Baat ni. Vroeger haadde gen snelle verbindinge. Ge woart afhankelijk vaan hoe snel de post kôs fietse. En of ie de weg kôs vinge. ’t Adres mos ok kloppe, want anders durde ut nàg veul langer. Iën meeladres haadde toen, in de Miëterik. Ma alliën aas ut weijde. Verderres haaje de miëste gewoën werk, op en paar noa, die haaje netwerk. Toen aal. Daat is nou waal anders. Nou heat iederiën zien netwerk, ma ka bekans niemus miër gewoën werke. Zoonder moês, bedoel ik. Kunde geej oow nag herinnere daat ge zoonder moês most werke? Ni? Daan kaan ut ok zie daat ge te wiënig –ôf nag erger- nou aal en slech geheuge het…

GvdM

Zoewaat en gans vur niks joar gewes
Haaj ik ut gewiëte, waas ik kloar gewes
Daan woar ik in januari aal begos
Haaj ik ut gewiëte, daan haaj daat good gekos
Dju, waat waas ik kwoad
‘Genne roeijen droad’…
En nou?

In octoeber pas huurde daat daan
Haad’ut iër gewiëte, hedde d’r waat aan
’t ganse joar ideeën veurbarig opgedoekt
Want haaj ik ut gewiëte, daan haaj ik die gebroekt
Dju, waat waas ik kwoad
‘Genne roeijen draod’…
Jao, mauw…

Daat kaan toch ni, daat ge aalles ma schrieft
Daan wette toch ni, woa daat ge daan blieft
Woa giet ut daan oaver, wie wet wie waat deej?
wie verzint vaan di wazel, Ger Gubbels geej?
‘Genne roeijen draod’…
En gauw!!

GvdM

aalle wört,
geschreve en gezagt
weide werrem
door de buüm di nacht…

di nacht daat geej oow
woonderlijk en zuutjes
inèns vur aaltied
doaoonder het gelagt…

oonder stralend
blauwe lôch
loëpend lang
aan oow gedôch…

aan elk stukske
daat geej maakte
aalle meense
die geej raakte…

oonder buüm
doa a gedôch
in stil verdreet
noa wört gezôch…

ut schonste is
daat geej die wört
aal joare ierder
het bedôch…

kleine stukskes
vaan dun hemel
waere nou door oow
na Hôrs gebroch…

GvdM | 010508

Waat ik meej aaltied aal heb afgevroagd:
Aas ge op reis got um vergezichte te zeen, zidde daan –aas ge thoes blieft- alliën ma gezichte vaan dichtbeej?

Waat ik meej aaltied aal heb afgevroagd:
Aas ge veuraal en strandvakansie wilt hebbe, begint die daan aal aas ge mit dun auto pech kriegt op dun A73?

Waat ik meej aaltied aal heb afgevroagd:
Aas ge vur viefig euro en last-minute vakansie kunt boeke, is daat daan toch ni erg veul geld vur zoa efkes?

Waat ik meej aaltied aal heb afgevroagd:
Aas ge hiël duk en weekendje weg wilt, hedde da ni zaat aan enne kalender mit alliën werkedaag?

Waat ik meej aaltied aal heb afgevroagd:
Aas ge vur ut boeke vaan en reis nao Munckhof Reize got, wao motte daan hin aas ge neet zoë het?

Waat ik meej aaltied aal heb afgevroagd:
Aas ik meej op vakansie ennen ontdekkingsreiziger veul, haaj ik daan ni gewoën baeter op de kaart motte kieke?

Waat ik meej aaltied aal heb afgevroagd:
Aas noa mien vakansie mien hoes grötter liekt, heb ik da ni proongeluk de sleutel vaan de bure gebroekt?

D’n alde Vôrs, di môs verneejd
‘ne groête Rolls woort veurgereejd…

Geert Görts di reep, ’daat g’ut ma wet,
De Vôrs di giêt mit vorstverlet’…

Doa stoong heej da, na vieftien joar
Briëd op de buun. gemood waat zwoar…

De vaere vloge in ut roond,
hoep, vaan de muts, tjoep, oêt de koont…

‘t gebeurde has, in ienem oam
D’n alde ging, de joonge kwoam…

Nag efkes zwaaide heej na Hôrs,
Toen waas ie weg, d’n alde Vôrs…

Heej waas gen Vôrs mier, zoê inens
Na vieftien joar, gewoên wer mins…

Genne langer daan Primus, klasse man
Enne…na vieftien joar, is Iemus pas bovve Jan…

GvdM

Kende geej ze? Vertaalsites ôp internet? Doa kunde gemekkelijk vaan de iene taal noa de andere loate vertale. Gewoën intype en daan op de knop ‘translate’ doowe. Aas daat lastig is, motte ierst ‘translate’ intype. Da zidde, mit waat plare, daat daat ‘vertale’ beteikent. Aas daat gelukt is, daan kunde ut.

Umdaat de vastenoavend ellekes kier mier meense boete Hôrs trekt, heb ik en paar vur de hand liggende zinnekes alvas in drie tale vertaald. Kaan hendig zien…

Zoë, loat de vastenaovend ma kome. Oof ge nouw in Grubbevôrs, Hôrs of in de Miëterik ziet, ge kunt oow ovveraal redde. Ik wet nag ni good ôf ge dees vertalinge ok zoê ma in Tiendere, Swolge ôf Mieldere kunt gebroeke. Meense mit hesjes zuije waal us en gans andere taal kunne spraeke. Vurraal ovverdaag môtte doa raekening mei halde. ’s Oaves zidde die toch ni. In Zerum, Kroënenberg en Eversoord kaan ut niks schille. Doa kunde zegge waat ge wilt. Ok aal snappe ze ut, daan nag doon ze gewoën euren eige zeen. Misschien kunde ut best ierst ma efkes gewoën en pilske same dreenke, zoonder waat te zegge…

GvdM