Hundje…

De presentatoren van het radioprogramma ‘Wiekendproat’ hebben hun reces er op zitten. Voor Chrit, Jos en Robert begint een nieuwe periode van wekelijks op zaterdag twee uur live radio verzorgen. Respect voor hun inzet en creativiteit. Een keer in de maand mag ik bij hen aanschuiven om mijn column voor alle luisteraars de regionale ether in te slingeren. De eerste zaterdag van de maand hebben we daarvoor afgesproken. Vandaag dus weer, de eerste na het reces.

Net als in de vorige periode wil ik steeds een actuele column brengen, die geënt is op het nieuws van vandaag of van een paar dagen eerder. Dus ook vandaag redelijk op tijd opgestaan met de bedoeling om de Limburger door te spitten op opvallende zaken. Beneden aangekomen zag ik dat de Limburger in gebruik was. Mees was bezig een paginagrote zweedse puzzel in te vullen. Dat hebben we toen samen gedaan, terwijl ik tegelijkertijd mijn bakje cornflakes met melk leeg lepelde. Het nieuws moest even wachten.

Niet lang daarna kon ik de krant wel doorpluizen. Dat was vanochtend om pakweg 10.00 uur. En nu, zo’n drie uur later, zit ik op een heerlijk buitenplekje mijn geheugen te pijnigen wat ik nou eigenlijk in die krant ben tegengekomen. Niets schiet mij te binnen, wat kan betekenen dat er ook niets memorabels in de krant stond. In deze komkommertijd geen ondenkbare situatie. Wat me nu ineens wel te binnen schiet is een kort berichtje dat Dijsselbloem naast de IMF-topbaan gegrepen heeft. Och erm. Na Timmermans weer een deuk in het nederlandse zelfvertrouwen.

Ik weet niet welke voordelen het voor Nederland zou hebben gehad als Dijsselbloem die topfunctie wel had gekregen. Daarvoor ben ik te weinig thuis in de financieel-economische wereld. Ook het onlangs afgeketste voorzitterschap van Timmermans heeft me niet echt slapeloze nachten bezorgd, maar ook dat kan zijn omdat ik te weinig weet van de Europese belangen voor Nieuwstraat 5. Die Europese invloed op mijn woonadres zal er namelijk best wel zijn, maar zoals gezegd, daar weet -en dus merk- ik weinig van.

Waar ik wel wat van gemerkt heb, afgelopen week, is de consternatie rondom het Horster Hundje. Wel beschadigd, niet beschadigd. Wel zittend plassend of niet zittend plassend. Wel een Horster versje of niet een Horster versje. Wel een handtekening onder een petitie of geen handtekening. Wel draagvlak of geen draagvlak. Wel of geen gemeenschapsgeld. Wel naar de kritische inwoners geluisterd of niet naar de kritische inwoners geluisterd. Afgelopen dinsdag heeft Daan de Hulster van de Limburger er zelfs een heel artikel in de krant aan gewijd.

‘Veel dorpelingen hebben emotionele band met beeld’ kopte de krant. Nou ben ik ook dorpeling, maar ik herken die emotie bij mezelf niet zo. Waar ik wel van geniet, als ik er aan voorbij loop, is het plezier van jonge kinderen die er omheen dansen en zich vermaken met waterpret. Ik meen gelezen te hebben dat de drie genomineerde nieuwe hundjes alledrie dat waterplezier in stand houden. Dus van mij mag het allemaal doorgaan zoals het anderhalf jaar geleden blijkbaar gepland is.

Ik hoop dat Suzanne Duijf, Roel Sanders en Bodhi Raedts niet ontmoedigd raken door alle perikelen rondom het Hundje. Zij hebben te goeder trouw en met veel inzet mooie alternatieven voor het huidige hundje bedacht, toen er nog niemand van de andere dorpelingen er emotionele banden mee had. Vooral het ontwerp van Bodhi spreekt me aan. Alleen al omdat het ontstaan is uit heel veel creativiteit van een aantal kinderen samen. Ze bedachten zelfs acht varianten, waarvan er tot hun grote vreugde één, namelijk Bodhi’s hondje, bij de drie genomineerden hoort.

Het actiecomite ‘Behoud het hundje’ en de werkgroep ‘Vervang het hundje’ gaan over een paar weken met elkaar in gesprek. Ik denk niet dat ze er samen uit gaan komen, gezien de verhardende standpunten op social media. Hoe goed de initiatiefnemers ook proberen om de toon van de discussie netjes te houden, het riool dat Facebook heet laat zich niet sluiten. Daar is helaas lang niet alles goud wat er blinkt. Het hundje van Bodhi wel. Dat wordt helemaal van goud als het aan hem ligt. ‘Kostbaar, maar toch mag iedereen er straks aan zitten’, lees ik in de krant. Mijn stem heeft ie. Maar die hadden Timmermans en Dijsselbloem ook. Dus of dat helpt…

bodhi
De grote waarde van creativiteit, nog zonder petities en Facebook…

Handtekening…

Bedachtzaam kijk ik naar buiten. Een column voor de maandelijkse radiorubriek Wört. Waar moet die over gaan. Als altijd laat ik het op de dag zelf aankomen. De krant van zaterdag en soms datgene wat me van de dagen daarvoor nog is bij gebleven. En dan denk ik bijvoorbeeld aan Tim Hofman, die met zijn YouTube-documentaire ‘Terug naar je eige land’ nogal wat los lijkt te maken. Ook de Limburger vanochtend heeft er een artikel over met de kop: Kind met camera geeft ongemak’. De Volkskrant kopt ‘Den Haag voelt de kracht van een jongen als Nemr’.

Vanmiddag heb ik de docu van Tim Hofman bekeken. Die duurt iets meer dan een uur en is zeker de moeite van het kijken waard. Nog even afgezien van de inhoud maar vooral om te beseffen dat we met z’n allen de weg een beetje kwijt zijn. En dat verdwaald zijn is misschien nog tot dáár aan toe, maar we lijken ook gestopt met het zoeken naar de juiste route. Terwijl ik naar buiten kijk, denk ik daar wat verder over na. Komt het misschien, vraag ik me af, omdat we juist met teveel tegelijk weten wat de juiste route is en brengen we elkaar juist dáárdoor in een soort voortdurende staat van verwarring en berusting.

Vanmorgen de column van Johan van de Beek in de Limburger gelezen. Hij haalt hoogleraar Tom Nichols aan, die in zijn boek ‘The Death of Expertise’ een belangrijke verschuiving constateert. Vroeger, zo schrijft Nichols, zag je dat meningen van mensen met expertise op een bepaald vakgebied meer gewicht in de schaal legden dan meningen van mensen die die kennis niet hadden. Tegenwoordig is dat niet meer zo. Een bewering van een expert wordt vandaag de dag vaak uitgelegd als, ik citeer: ‘een poging om een dialoog te verstoren die nodig is in een ‘echte’ democratie’.

De dialoog in dit geval is begonnen met een door de camera vastgelegde YouTube-docu. De nu negenjarige Nemr hanteert op enig moment de microfoon en zet, samen met Tim Hofman, politici in de Tweede kamer voor het blok. De democratie reageert vervolgens massaal. De teller van de petitie tegen het huidige kinderpardon loopt nog steeds op. Toen ik een uur geleden zelf tekende, waren het er 171.244. Nu, een klein uur later, zijn het er al 1500 meer: 172.755.

Ik heb wel even geaarzeld om te tekenen. Vooral om datgene wat Johan van de Beek in zijn column beschrijft over democratie. Hij schrijft wat democratie betekent; gelijke rechten voor allen. Het betekent niet: alle meningen zijn gelijk. Zonder experts is iedereen expert, lees ik in zijn column. En dat is nu juist het gevoel dat me een moment weerhield om de petitie te tekenen. Weet ik voldoende van het onderwerp, vroeg ik me af, om het eens te zijn met die 170.000 anderen. Zijn onze meningen met het zetten van de handtekening daarmee allemaal gelijk? Willen we allemaal die 400 kinderen in Nederland houden, met alle consequenties van dien? En hoe verhoudt zich dat bijvoorbeeld tot de onwil die je plaatselijk aantreft als het gaat om huisvesting van asielzoekers in je eigen dorp of straat?

Of zetten we de handtekening uit onvrede over hele andere zaken en alleen maar om op afstand nu een keer ‘onze eigen stem’ in de Tweede Kamer te laten horen, middels dat burgerinitiatief. Reageert de emotie dan niet teveel over het verstand? Zijn we daarmee ineens allemaal experts op het gebied van vluchtelingenbeleid en kinderpardon? Ik heb in dat opzicht best veel moeite met het meeroepen met de massa. Hoewel 170.000 op meer dan 17 miljoen inwoners misschien niet eens de massa is. Maar goed, met dat argument zou je ook kunnen zeggen dat 400 op 17 miljoen heel weinig uitmaakt, dus waarom mogen ze niet blijven?

Ik heb mijn handtekening uiteindelijk wel gezet. Ik hoop dat Nemr in Nederland mag blijven en dat de drie kinderen en hun twee ouders, die al eerder naar de Oekraïne waren uitgezet, ook weer terug naar ons land mogen komen. Maar ik heb vooral getekend omdat ik hoop dat échte experts nog eens heel goed gaan nadenken, wat de beste oplossing is. En dat ze daarbij veel verder kijken dan de 400 kinderen waar het nu over gaat. Met dank aan Tim Hofman wens ik hen daarbij, uit de grond van mijn hart, heel veel wijsheid toe. Ze zullen het nodig hebben. En wij ook.

Documentairemaker-Tim-Hofman-in-gesprek-met-de-9-jarige-Nemr-uit-Emmen-foto-Terug-naar-je-Eige-Land
Documentairemaker Tim Hofman in gesprek met de 9 jarige Nemr uit Emmen.

Audiobestand van column. Voorafgegaan door ‘Who are you now’ (Jodymoon) en afgesloten met ‘It’s not my name’ (TingTings)

 

Anne

Anne, de wereld is niet mooi, maar jij kan haar een beetje mooier kleuren…

Herman van Veen

Een zomerdag in oktober. Genieten van het weer met de kop vol gedachten. Op het ene moment over de betrekkelijkheid en op het andere moment over de zin van alles. 24 graden op 14 oktober. Hoe betrekkelijk en hoe zinvol wil je het hebben. In de krant vanmorgen gelezen dat de ‘volkswoede samenkomt in de petitie over Anne Faber’. Opnieuw, hoe zinvol en hoe betrekkelijk. Hoezo, via een petitie ‘eisen’ dat een ‘falend rechtssysteem wordt doorgelicht’ om zo te zien waar ‘de lekken zaten en waar het misging’. Of deze: ‘Wij roepen hen die verantwoordelijk zijn, onder andere het ministerie van Veiligheid en Justitie, ter verantwoording en eisen een verklaring’. En ‘wij’, dat zijn (zojuist even gekeken) al meer dan 350.000 Nederlanders die sinds gisteren hun digitale handtekening hebben gezet, zodat ‘dit nooit meer kan gebeuren’.

Nooit meer? Altijd minder? Vanmorgen een Ted-talk op YouTube gezien van Yuval Noah Harari. Hij heeft het over de objectieve wereld, zoals we die kunnen zien, voelen en ruiken. Daarnaast bestaat er volgens hem een subjectieve, fictieve, wereld, en het is die combinatie van twee werelden die ons mensen in staat heeft gesteld om de machtigste diersoort op aarde te worden. Met positieve gevolgen maar ook negatieve. Wat ons onderscheidt van dieren is dat wij massale, concrete en objectieve samenwerking combineren met het maken van afspraken over de fictieve wereld, zo stelt hij. Als voorbeeld noemt hij geld. Een chimpansee zal nooit een op zich waardeloos stukje papier inruilen voor een tros bananen. ‘Ik ben toch geen mens’, zou de chimpansee spottend kunnen denken.

Het is in die fictieve wereld, waar we menen dat verantwoordelijken verantwoording en verklaringen moeten afleggen. We hebben tenslotte met elkaar afgesproken dat iedereen recht heeft op veiligheid. En als die afspraak geschonden wordt door een onverlaat, dan is het behalve op de onverlaat waarop onze woede zich richt, vooral ook het systeem daarachter. Het systeem dat gefaald zou hebben om Anne te beschermen, maar -erger nog- lijkt te falen om ons als groep te beschermen. Dat we ook met z’n allen hebben afgesproken dat iedereen recht heeft op vrijheid, is in dit verband een lastig detail. In de petitie wordt namelijk ook geëist dat er een onderzoek moet komen naar de forensisch psychiatrische kliniek, die de verdachte de vrijheid gaf. Misschien is in de objectieve wereld zo’n onderzoek een verdedigbaar en best begrijpelijk initiatief. Maar in de fictieve wereld van internet, petities en social media is zo’n onderzoek een overbodige stap, omdat daar zowel het ministerie als ook de kliniek eigenlijk bij voorbaat al schuldig zijn verklaard.

Het artikel in de krant strooit met woorden als ‘stortvloed aan reacties’, ‘losgebarsten volkswoede’, ‘alarm slaan’, ‘platgebombardeerd’, ‘mokerslag’, ‘ontploffen op social media’ en ‘wantoestanden’. En dan moet het onderzoek dat wordt geëist nog beginnen. De initiatiefneemster van de petitie voelde ‘dat ze namens het Nederlandse volk moest spreken’. En uiteraard voor zichzelf en haar drie dochters, die volgens de krant 8, 15 en 17 jaar oud zijn. Dat objectieve en tegelijk totaal overbodige gegeven, geassocieerd met de constatering dat ‘verschillende inwoners uit Den Dolder zich niet meer veilig voelen’, kleurt het plaatje verder in. Iemand heeft het gedaan. We ‘weten’ waar de schuldigen zitten en het mag ‘nooit meer gebeuren’. In de subjectieve wereld heeft de massa die afspraken met elkaar maakt de waarheid in pacht. In de objectieve wereld is dat fictie.

Ik denk aan Anne Faber. Op deze zomerdag in oktober. Twee weken geleden was het volop herfst. Ook in Zeewolde. En over een week is het dat waarschijnlijk weer. Nu genieten met de kop vol gedachten en het tegelijk ook allemaal niet weten. Betrekkelijkheid en de zin van alles. In een wereld waar ‘nooit meer’ hetzelfde kan zijn als ‘altijd minder’ en dan toch nog teveel is. Of te weinig. De teller van de petitie staat nu op 350.853. Allemaal potentiële slachtoffers. Maar helaas ook mogelijke daders…

Verbaal afval in Horst aan de Maas

Stel ik ben tegen het nieuwe afvalbeleid. Ik bedenk dat ik met een petitie wel eens andere tegenstanders kan mobiliseren. Ik noem mezelf ‘Roezebottelke’ en ik noem de petitie ‘Stop nieuw afvalbeleid Horst aan de Maas’. Vervolgens zie ik de reacties binnenkomen. In een eerste update bedank ik de op dat moment 1700 ondertekenaars. In een tweede update vraag ik of de ondertekenaars van de petitie die behalve hun handtekening ook een reactie achterlaten (van de op dat moment 2500 ondertekenaars zijn dat er een dikke 1000) of ze a.u.b. ‘beschaafd willen reageren’. In datzelfde verzoek vraag ik hen om hun reacties ‘niet op 1 man te concentreren’, maar op ‘het hele leger ambtenaren, B&W en de gemeenteraad’. Want dat zijn de ware verantwoordelijken voor het nieuwe afvalsysteem, daar ben ik tenslotte rotsvast van overtuigd. Vervolgens houd ik mijn eigen petitie goed in de gaten. Zo nu en dan haal ik zelf een reactie weg, die ik echt niet vind kunnen. Soms zie ik dat mensen hun eigen reactie zelf hebben verwijderd. Het aantal ondertekenaars loopt nog steeds op en ook het aantal reacties blijft toenemen. Ik zie dat zo nu en dan een reactie over en weer discussie oproept. Hier zijn dus twee mensen via mijn forum aan het discussiëren. Een prima zaak. Zeker wanneer dat niet met schelden en ander verbaal afval gepaard gaat.

Ik lees in reactie 960 dat ene Chris Nellen zich wel als woordvoerder wil opwerpen, wanneer ik een samenvatting maak van alle meningen. Het moeten wel onderbouwde meningen zijn, volgens Chris. Ik beaam dat in een reactie (962) en houd het aanbod in mijn achterhoofd. Ik bedank Chris en hef de helft van mijn eigen anonimiteit op door, behalve met Roezebottelke, ook met Eric te ondertekenen. Vergenoegd houd ik vervolgens de ondertekeningen verder in de gaten. Ik klik zo nu en dan op de knop ‘Statistieken’ en zie dat de liggende, halve Gauss-kromme nog steeds een stijgende lijn vertoont. Geen exponentiële stijging, en je zou bijna bang worden dat de 2500 lijn niet gehaald gaat worden, maar niettemin. Je hoopt dat de kinderziektes van het nieuwe afvalsysteem, waar je zo verschrikkelijk op tegen bent, méér mensen zal aanzetten om hun eerste ongenoegen te vertalen in een handtekening voor jouw petitie. Je stimuleert dat door alle ondertekenaars, jouw medestanders, te vragen om via allerlei manieren te proberen inwoners van Horst aan de Maas zo ver te krijgen dat ze ook gaan ondertekenen. Ondertussen zie je in de krant een foto van een weggewaaid afvalemmertje en je gniffelt. Yes, dat gaat handtekeningen opleveren.

Een andere foto van een emmertje waar de eigenaar zelf een baksteen op heeft gelegd, geeft je een beetje een dubbel gevoel. Dat zijn mensen die blijkbaar zelf hebben nagedacht en waarschijnlijk niet op je petitie hebben gereageerd. Het kan best dat die mensen ook niet meteen juichend zijn over het nieuwe systeem en liever het oude afvalophaalsysteem hadden gehouden. Maar misschien zien zij wél iets in de onderliggende motieven van de nieuwe methode. Die mensen hebben misschien ook wel kinderen, met dat verschil dat ze die niet alleen maar zien als ‘vieze luierproducenten’, maar als toekomstige inwoners van deze gemeente en van deze wereld. En al is deze andere manier van afvalscheiding misschien een druppel op een gloeiende plaat en al zijn er honderd betere manieren te bedenken, het is wel deze verandering die hen nu aan het denken heeft gezet. Mensen die daarom de nieuwe methode een kans van slagen willen geven. Omdat ze hun eigen kinderen of die van de buren niet willen opzadelen met de milieuproblemen van de toekomst. Mensen die vinden dat ze daar zelf ook iets aan moeten doen. Niet ‘een heel leger ambtenaren, B&W en de gemeenteraad’ daarvoor verantwoordelijk willen maken. Mensen die vooral vinden dat ze dan zichzelf en hun kinderen te kort doen als ze niet zelf verantwoordelijkheid nemen. Mensen die niet alleen maar zeggen dat anderen het steeds verkeerd doen. Mensen die anderen niet per definitie voor ‘achterlijk’ of ‘dom’ uitmaken als die anderen niet meteen doen wat zij zelf als het enige juist bestempelen. Mensen die niet hun ‘argumenten’ als verbaal afval -bij voorkeur anoniem- op een petitiesite dumpen. Gelukkig zijn er ook nog veel van dát soort mensen in Horst aan de Maas. En afval hou je toch…