Warmte uit het zuiden…

Zondagmiddag voor het eerst in mijn leven de installatie van een pastoor-deken ‘live’ meegemaakt. Om 14.00 uur die middag begon de livestream vanuit de Lambertuskerk in Horst, vakkundig opgenomen door Delta Limburg, een videobedrijf uit Midden-Limburg. Waarschijnlijk uit Midden-Limburg omdat een groot aantal mensen uit Roermond graag mee wilde kijken hoe ‘hun’ pastoor Wilson Varela in de nieuwe gemeente ontvangen en officieel geïnstalleerd zou gaan worden. Die installatie verliep volgens een strak protocol en ging gepaard met een indrukwekkend ceremonieel dat met eerbied in beeld werd gebracht. Zo dichtbij heb ik nog nooit een dienst meegemaakt.

Dichterbij dan de dertig mensen in de kerkbanken en bijna net zoveel mensen rondom het altaar. Zij zaten dichtbij het gebeuren, maar thuis zag ik alles nog veel closer. Vicaris-generaal René Maessen vertegenwoordigde het bisdom Roermond en hij leidde de dienst, werd mij verteld door de vice-voorzitter van het kerkbestuur, de heer Joop de Hoon. Indrukwekkend, alle verschillende handelingen die elkaar vanaf dat moment opvolgden. Vooral indrukwekkend dat iedereen rond het altaar blijkbaar precies wist, wat hij of zij (er was een ‘misdienaarster’ bij) wanneer, waar moest doen. Nou verloopt zo’n ceremonie met grote waarschijnlijkheid volgens een draaiboek, dat voor de meeste betrokkenen rondom het altaar niet nieuw zal zijn. Maar toch, als ervaringsdeskundige op een podium weet ik hoe lastig het soms is om alles volgens van te voren gemaakte afspraken te laten verlopen.

Hoe dan ook. Alles was gericht op het ‘moment suprème’: de installatie zelf. Met veel symboliek werd dat moment gemarkeerd. De attributen die bij de pastorale taak van pastoor-deken hoorden werden hem één voor één overhandigd. Dat begon met een klein schaaltje, dat gebruikt wordt bij het doopsel. Vervolgens een klein olievaatje met chrisma, dat -leerde wikipedia mij- één van de drie heilige oliën is. Voor de liturgische vieringen kreeg hij het missaal, de kelk en het pateen. ‘Missaal’ en ‘pateen’ heb ik voor de zekerheid nog even opgezocht, maar mijn herinnering klopte bij de beschrijvingen.

De sleutel van het tabernakel en het evangelieboek waren de volgende attributen. Tenslotte een paarse en een witte stola. De paarse was de biechtstola en de witte had alles te maken met het voltrekken van huwelijken. Tenslotte nog de olie van de zieken, in eveneens een klein olievaatje. O ja, en dan vergeet ik bijna het herdersschopje. Vroeger gebruikt door herders om afgedwaalde schapen terug te leiden naar de veilige kudde. Het vergt niet al te veel fantasie om de symboliek die daar in schuilt te begrijpen. Veel voorwerpen, waarvan ik het bestaan niet kende, maar waarvan ik me heel goed de symbolische waarde en tegelijk ook de meerwaarde van kan voorstellen.

Wat ik zelf een verrassend moment in de dienst vond, was het optreden van de uit Spanje afkomstige kapelaan die, spelend op zijn gitaar, een lied ten gehore bracht. Ik kan me voorstellen dat de uit Colombia afkomstige pastoor-deken de warme zuidelijke klanken van gitaar en stem zeer heeft kunnen waarderen. Niets ten nadele overigens van de tenor die, tussen alle andere plechtigheden door, zichtbaar genietend zijn liederen zong. Maar méér nog, maakte de kapelaan indruk op mij. De warmte van het zuiden werd voelbaar. Ik heb zijn naam even opgezocht: Miguel Ángel Pascual Coello. Alleen die naam al. Zichtbaar, close in beeld, kon je zijn heel geconcentreerd geplaatste accoordgrepen perfect bewonderen. Er zat passie in zijn spel en zang.

Direct na de toepasselijke toespraak van burgemeester Ryan Palmen, kreeg Wilson Alberto Varela Gaviria het laatste woord in zijn installatiedienst. Een mooie, persoonlijke speech volgde. Dezelfde warmte die de kapelaan me al had laten voelen, hoorde ik in de stem van de kersverse pastoor-deken en begreep ik uit de woorden die hij sprak. Gepassioneerde woorden van dankbaarheid, maar ook woorden waarmee hij eigenlijk meteen verbondenheid creëerde. Door ook die middag tijdens de installatie te zijn zoals hij was. Te zijn zoals iedereen van ons. Met een voortdurende hoop op een mooi leven, maar met dezelfde twijfels. Ook (maar) een mens… Welkom!

NB De foto’s zijn stills uit de live-reportage. Die is terug te kijken door hier te klikken. Alleen al voor het gitaarspel (1:15:00) en de gehouden speeches op het eind de moeite van het bekijken waard.

Verzoening

Zijn optreden raakte me met kracht. En mij niet alleen. Toen ik de zaal in keek, zag ik verschillende mensen net iets vaker met de ogen knipperen dan je normaal zou verwachten. Ik had hem zojuist aangekondigd bij de voorronde van de Funfactor. Freek Felet. Hij kwam het podium opgereden in zijn rolstoel met een souplesse die in schril contrast stond met zijn lichamelijke gesteldheid. Freek was overduidelijk spastisch.

Ik had dat in de pauze al gezien, toen hij binnenkwam en ik hem welkom heette. Bij het voorstellen kostte het hem zichtbaar kracht en moeite om zijn hand te laten bewegen in de richting van mijn hand. Ook zijn spraak was duidelijk beïnvloed door zijn spasmes. Dat weerhield hem niet om recht op zijn doel af te gaan. Na het zeggen van zijn naam was zijn eerste vraag ‘Wie doet hier de muziek?

Toevallig dat Ron, van de begeleidingsband FEZZ, net voorbij kwam. De vraag van Freek kon snel worden beantwoord. In de laatste minuten van de pauze haalden hij en zijn begeleider nog een broodje bij de studenten van de Gildeopleidingen.

Hij stond tweede op het lijstje van optredens na de pauze. Toen ik zijn naam noemde, kwam hij handig het podium opgereden. Hij bediende een speciale rolstoel, die hij desgevraagd ook even demonstreerde op het podium. Dansend bijna draaide hij een paar rondjes en kwam toen weer soepel naast me staan. Het aangeven van de microfoon liet hetzelfde beeld zien als met het handen geven bij het welkom. Hij wilde wel, maar het leek alsof zijn hand daar een eigen mening over had. Dat duurde even maar Freek won..

Met de microfoon stevig in zijn knuist geknepen, werd de muziek gestart. ‘De verzoening’ van Liesbeth List. Meteen vanaf het eerste gezongen woord werd ik gegrepen door Freeks vertolking van dat lied. Spasme en passie verzoenden zich daarin. Hij zong met een intensiteit en een overtuiging die niets aan twijfel overliet. Hier zong een artiest die de luisteraar raakte. Elk woord van het lied waren de woorden van Freek. Elke emotie uit het lied waren ook zijn emoties.

‘Heb dit lichaam lief’ hoorde ik Freek zingen. Terwijl hij zijn hand dwong om de microfoon bij zijn mond te houden, bleef die zin even bij me hangen. ‘Het was een onbekende weg, die ik heb afgelegd’. Daar begon hij mee. Hij zong over ‘het harnas van spijt’. Elke zin was doordrenkt van een onuitgesproken waarheid die de mooie tekst over liefde en verzoening een hele waardevolle extra dimensie meegaf: die van een verzoening met een situatie die misschien mocht zijn zoals die was, maar die hem hoe dan ook niet kon weerhouden om te doen wat hij het liefste deed: zingen.

Wat zou ik zijn vertolking van die middag graag nog een keer terughoren, was mijn gedachte ’s avonds. Op goed geluk tikte ik zijn naam in, in de zoekbalk van Google. Zou het misschien… dacht ik, toen ik op ‘video’s’ drukte… en warempel. Freek had een groot aantal van zijn vertolkingen openbaar op YouTube gezet. Ik voelde me blij worden. Daar zag ik het staan: ‘De Verzoening’ van Freek Felet. Ik heb er nu al een vijftal keren naar geluisterd. En het blijft me raken. Daarom wil ik het heel graag hier delen. Bij deze.

In 2016 deed Freek een oproep in een filmpje waarin hij zijn grootste wens uitspreekt: ‘Geen kind meer’ zingen met Karin Bloemen bij het Knoopgala. Ik weet niet of die wens al in vervulling is gegaan. Mocht dat niet zo zijn, dan hoop ik van ganser harte dat op wat voor manier dan ook, deze wens ooit vervuld gaat worden. Hij verdient het. ‘De verzoening’ van vanmiddag is wat mij betreft zijn geloofsbrief en vrijbrief tegelijk. Ondanks, of misschien wel dankzij, zijn ‘harnas van spijt’. Ik ben nog steeds onder de indruk en wil dat graag hier delen. Dus nogmaals, bij deze…